Quy định mới về thoát nước và xử lý nước thải trên địa bàn tỉnh An Giang phân cấp nhiều nhiệm vụ cho cấp xã, từ quản lý hệ thống, điểm xả đến đầu tư, vận hành và giám sát chất lượng nước thải.
Cấp xã làm chủ sở hữu hệ thống thoát nước
UBND tỉnh An Giang vừa ban hành Quyết định quy định về thoát nước và xử lý nước thải trên địa bàn tỉnh. Quy định áp dụng tại các đô thị, khu công nghiệp, khu kinh tế, khu chế xuất, khu công nghệ cao và khu dân cư nông thôn tập trung; không áp dụng đối với xử lý nước thải tại chỗ, thoát nước phục vụ sản xuất nông nghiệp và sản xuất muối.
Một trong những nội dung đáng chú ý của Quyết định là việc phân cấp trách nhiệm quản lý hệ thống thoát nước cho UBND cấp xã.
Theo đó, UBND tỉnh phân cấp cho UBND các xã, phường, đặc khu là chủ sở hữu đối với hệ thống thoát nước trên địa bàn do mình quản lý, trong đó có các công trình được đầu tư từ nguồn vốn ngân sách nhà nước hoặc được bàn giao từ các tổ chức, cá nhân theo quy định. Với hệ thống thoát nước và xử lý nước thải có phạm vi phục vụ từ hai đơn vị hành chính cấp xã trở lên, UBND tỉnh quyết định đơn vị hành chính cấp xã là chủ sở hữu công trình.
Cấp xã đồng thời được phân cấp làm chủ đầu tư các công trình thoát nước sử dụng vốn ngân sách nhà nước và hệ thống thoát nước khu dân cư nông thôn tập trung được đầu tư từ nguồn vốn ngân sách theo quy định. Trường hợp công trình có yêu cầu kỹ thuật cao, đòi hỏi trình độ chuyên môn mà cấp xã không đủ năng lực, UBND tỉnh sẽ quyết định giao cho đơn vị đủ năng lực làm chủ đầu tư.
An Giang gắn quản lý thoát nước với kiểm soát môi trường. Ảnh minh họa/Trung Chánh.Cùng với đó, UBND cấp xã được giao quản lý thống nhất các điểm xả, giám sát chất lượng nước thải của hệ thống thoát nước và các hộ thoát nước trên địa bàn xả trực tiếp vào nguồn tiếp nhận. Việc quản lý, giám sát phải được phối hợp theo lưu vực và tuân thủ quy định về tài nguyên nước, bảo vệ môi trường.
Tách riêng nước mưa và nước thải
Quy định mới cũng đặt yêu cầu rõ hơn đối với quy hoạch và đầu tư hệ thống thoát nước. Việc lựa chọn hệ thống phải phù hợp với quy mô đô thị, yêu cầu vệ sinh, điều kiện tự nhiên, hiện trạng đô thị, hiện trạng hệ thống thoát nước và mức độ ngập.
Trong quá trình lập quy hoạch xây dựng, quy hoạch sử dụng đất, cấp xã phải bố trí quỹ đất cho trạm, nhà máy xử lý nước thải, trạm bơm nước mưa, nước thải và hệ thống thu gom. Đặc biệt, hệ thống thu gom phải được bố trí tách riêng nước mưa với nước thải theo quy định.
Đối với các dự án giao thông, thủy lợi và hạ tầng kỹ thuật có liên quan đến thoát nước, yêu cầu đầu tư cũng phải được tính toán đồng bộ. Quy định nêu rõ các hệ thống thoát nước mưa, nước thải được quy hoạch đi ngầm dưới lòng đường giao thông phải được đầu tư xây dựng đồng thời với công trình giao thông đường bộ.
Ở khu công nghiệp, khu kinh tế và các khu vực được giao quản lý, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh An Giang và Ban Quản lý Khu kinh tế Phú Quốc có trách nhiệm tổ chức quản lý, vận hành, khai thác, bảo trì hệ thống thoát nước, xử lý nước thải. Trong quá trình lập quy hoạch, các đơn vị phải xem xét hạ tầng thoát nước mưa, nước thải và bố trí quỹ đất cho các công trình xử lý, thu gom phù hợp với yêu cầu thoát nước của từng lưu vực.
Gắn quản lý thoát nước với kiểm soát môi trường
Quy định cũng xác lập trách nhiệm của đơn vị quản lý, vận hành hệ thống thoát nước. Đơn vị thoát nước phải báo cáo định kỳ hàng quý về tình hình quản lý, vận hành; lập kế hoạch xây dựng mới, cải tạo hệ thống hằng năm và tổ chức kiểm kê tài sản, bảo vệ hệ thống. Đồng thời, đơn vị này phải giám sát môi trường tại các cửa xả, vị trí xả thải vào nguồn tiếp nhận thuộc hệ thống được giao phụ trách.
Đối với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Quyết định giao cơ quan này tham mưu quản lý chất lượng nước thải của hệ thống thoát nước và các hộ thoát nước xả trực tiếp vào nguồn tiếp nhận; quản lý hoạt động thu gom, vận chuyển, xử lý bùn thải từ hệ thống thoát nước theo thẩm quyền. Sở đồng thời hướng dẫn áp dụng các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật môi trường liên quan đến xả nước thải và xử lý bùn thải.
Sở Khoa học và Công nghệ có trách nhiệm phối hợp thẩm định hoặc cho ý kiến về công nghệ đối với các dự án đầu tư xây dựng hệ thống xử lý nước thải, bùn thải. Việc lựa chọn công nghệ được định hướng theo nguyên tắc tiên tiến, phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của tỉnh, ưu tiên công nghệ sạch, thân thiện môi trường và không sử dụng công nghệ lạc hậu, không phù hợp.
Cùng với quản lý đầu tư và vận hành, công tác kiểm tra, xử lý vi phạm cũng được phân công cụ thể. Công an tỉnh được giao phối hợp nắm tình hình, phòng ngừa, phát hiện, kiểm tra và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến hoạt động thoát nước, xử lý nước thải và thu gom, vận chuyển, xử lý bùn thải.
Theo Quyết định, UBND cấp xã còn phải thường xuyên rà soát quy hoạch, hiện trạng thoát nước trên địa bàn để xác định các hệ thống chưa được đầu tư, cập nhật vào kế hoạch đầu tư và triển khai xây dựng mới hoặc nâng cấp, cải tạo, mở rộng. Cấp xã cũng chịu trách nhiệm kiểm tra, giám sát chất lượng nước thải của hệ thống và các hộ xả thải trực tiếp vào nguồn tiếp nhận trên địa bàn.
Việc tổ chức lại trách nhiệm quản lý từ quy hoạch, đầu tư đến vận hành, giám sát theo từng cấp được đặt trong yêu cầu chung về phát triển đồng bộ hệ thống thoát nước và xử lý nước thải. Đáng chú ý, Quyết định yêu cầu các tổ chức, cá nhân và hộ gia đình thực hiện trách nhiệm đấu nối, xả nước thải vào hệ thống thoát nước chung và nghĩa vụ về dịch vụ thoát nước, xử lý nước thải theo quy định.
Quyết định có hiệu lực từ ngày 1/10/2026 và thay thế Quyết định số 01/2018/QĐ-UBND về quản lý hoạt động thoát nước trên địa bàn tỉnh Kiên Giang.