An Giang phát triển mô hình khóm - cau - dừa vùng ven biển

Dư địa lớn từ vùng nguyên liệu

Buổi làm việc có sự tham dự của lãnh đạo các sở, ngành, doanh nghiệp, HTX và đông đảo nông dân địa phương. Nội dung tập trung vào đánh giá tiềm năng, thực trạng sản xuất, đồng thời đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng nông sản, đặc biệt là sản phẩm khóm Tắc Cậu, một trong những đặc sản chủ lực của địa phương.

Theo báo cáo của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh An Giang, toàn tỉnh hiện có hơn 9.100 ha khóm, trong đó riêng xã Bình An chiếm khoảng 1.764 ha, là vùng sản xuất tập trung lớn. Năng suất bình quân đạt khoảng 13,8 tấn/ha, tuy nhiên nếu áp dụng quy trình canh tác tiên tiến như VietGAP, năng suất có thể vượt 21 tấn/ha, với tỷ lệ trái loại 1 trên 90%.

Đáng chú ý, mô hình canh tác khóm - cau - dừa tại Bình An đang phát huy hiệu quả rõ nét. Đây là mô hình nông nghiệp đa tầng sinh thái, tận dụng tối đa không gian canh tác, giúp tăng thu nhập và giảm rủi ro cho nông hộ.

Cây khóm đóng vai trò chủ lực, mang lại nguồn thu nhanh; trong khi đó, cau và dừa tạo nguồn thu trung và dài hạn, góp phần ổn định kinh tế hộ gia đình. Tuy nhiên, sản xuất vẫn còn mang tính nhỏ lẻ, thiếu liên kết và chưa khai thác hết tiềm năng.

Ông Đặng Thanh Phong, Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật An Giang, cho biết: Hạn chế lớn nhất hiện nay là nguồn giống chưa được kiểm soát, có dấu hiệu thoái hóa; kỹ thuật canh tác chưa đồng bộ, sâu bệnh, đặc biệt là bệnh héo khô đầu lá, còn diễn biến phức tạp. Bên cạnh đó, đầu ra sản phẩm phụ thuộc nhiều vào thương lái, chiếm tới 68%, khiến giá cả bấp bênh.

Gắn bó hơn 10 năm với mô hình khóm - cau - dừa, ông Huỳnh Nam Phát (nông dân xã Bình An, tỉnh An Giang) cho biết: Gia đình ông hiện canh tác khoảng 2 ha. Trung bình mỗi năm, sau khi trừ chi phí, lợi nhuận đạt khoảng 150 triệu đồng.

“Nhờ làm mô hình này mà cuộc sống gia đình ổn định hơn. Ngoài khóm còn có thêm cau, dừa nên thu nhập cũng đỡ rủi ro. Nếu không có nghề này thì chắc phải đi làm thuê, phụ thuộc nhiều vào biển”, ông Phát chia sẻ.

Theo ông Phát, sản xuất hiện nay chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, việc áp dụng kỹ thuật mới còn hạn chế. Nông dân mong muốn được hỗ trợ về giống, kỹ thuật và đặc biệt là đầu ra ổn định để yên tâm sản xuất lâu dài.

Thực tế cho thấy, chi phí sản xuất khóm hiện khá cao, trung bình khoảng 96,5 triệu đồng/ha, trong khi lợi nhuận chỉ đạt khoảng 32,9 triệu đồng/ha. Điều này cho thấy dư địa nâng cao hiệu quả còn rất lớn nếu được tổ chức lại sản xuất và cải thiện chuỗi giá trị.

Doanh nghiệp “đặt hàng” vùng nguyên liệu chất lượng

Tại buổi làm việc, đại diện doanh nghiệp xuất khẩu cũng thẳng thắn chia sẻ những yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế.

Bà Lê Hoàng Phương Yến, Giám đốc Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Bico Agribank Việt cho rằng, các hội thảo kết nối như thế này rất cần thiết, giúp doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp vùng nguyên liệu và định hướng sản xuất cho nông dân.

Hiện nay công ty mong muốn nguồn nguyên liệu phải ổn định cả về sản lượng lẫn chất lượng. Nếu vùng trồng đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu, đặc biệt là các thị trường khó tính như Nhật Bản, châu Âu, doanh nghiệp sẵn sàng ký hợp đồng bao tiêu dài hạn với giá tốt hơn thị trường.

Theo bà Yến, xu hướng chế biến sâu rau quả đang ngày càng phát triển, giúp gia tăng giá trị và giảm áp lực tiêu thụ tươi. Tuy nhiên, nguyên liệu đầu vào vẫn phải đảm bảo chất lượng cao thì sản phẩm chế biến mới đáp ứng được yêu cầu của thị trường.
Ông Trần Thanh Hiệp, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường An Giang khẳng định, địa phương đặc biệt quan tâm đến việc phát triển ngành hàng rau quả, nhất là trong bối cảnh tái cơ cấu nông nghiệp và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Theo ông Hiệp, việc liên kết giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân là yếu tố then chốt để xây dựng vùng nguyên liệu bền vững. Ngành nông nghiệp và môi trường sẽ tập trung rà soát, quy hoạch lại các vùng trồng, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, nâng cao chất lượng giống và kỹ thuật canh tác.

“Chúng tôi xác định phải làm đồng bộ từ mã số vùng trồng, an toàn thực phẩm đến xây dựng niềm tin giữa doanh nghiệp và nông dân. Khi có sự liên kết chặt chẽ, đầu ra sẽ ổn định, thu nhập của người dân được nâng lên”, ông Hiệp nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, tỉnh cũng sẽ khuyến khích phát triển hợp tác xã, thu hút doanh nghiệp đầu tư vào chế biến, xây dựng thương hiệu sản phẩm, đặc biệt là khóm Tắc Cậu sản phẩm có nhiều tiềm năng vươn ra thị trường quốc tế.