Bám đồng bảo vệ lúa hè thu

Theo sát ruộng lúa

Vụ hè thu năm 2026, toàn TP. Huế gieo cấy khoảng 25.008 ha lúa, chủ yếu nhóm giống lúa ngắn ngày và cực ngắn ngày như ĐT100, HG12, TBR97, ĐB6, Khang Dân, HT1, HN6, DT39, HG244, TH5… 

Đến thời điểm này, lúa trà đầu đang bước vào giai đoạn trổ bông, một số diện tích khác đang làm đòng. Tuy nhiên, nắng nóng xen kẽ những đợt mưa dông vào chiều tối và ban đêm, độ ẩm trên đồng ruộng tăng cao đã tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều đối tượng sâu bệnh phát sinh, gây hại.

Những ngày qua, nông dân tại các địa phương tăng cường thăm đồng, kiểm tra mật độ sâu bệnh để xử lý kịp thời.

Nhiều diện tích lúa của bà con TP. Huế đang bị sâu bệnh hoành hành. Ảnh: Văn Dinh.

Trên cánh đồng lúa tại phường Kim Trà, từ sáng sớm, ông Trần Đức Dũng (thuộc HTX Nông nghiệp Tây Toàn - Đông Xuân) đi dọc các thửa ruộng của gia đình để kiểm tra tình hình sâu bệnh. Theo ông Dũng, thời tiết vừa rồi thất thường khiến một số diện tích lúa xuất hiện sâu cuốn lá nhỏ và bệnh khô vằn. Ngay khi phát hiện dấu hiệu gây hại, gia đình đã tiến hành phun thuốc theo hướng dẫn của cán bộ kỹ thuật để hạn chế sâu bệnh lây lan.

“Vào giai đoạn lúa trổ bông, gia đình gần như ngày nào cũng thăm đồng để phát hiện sớm các đối tượng gây hại. Bên cạnh sử dụng thuốc đúng liều lượng, chúng tôi còn điều tiết nước hợp lý, không bón thừa đạm để tăng sức chống chịu cho cây lúa”, ông Dũng chia sẻ.

Bà Trần Thị Kiều Loan, Giám đốc HTX Nông nghiệp Tây Toàn - Đông Xuân cho hay, qua kiểm tra đồng ruộng của HTX xuất hiện sâu bệnh hại lúa, như sâu cuốn lá nhỏ giai đoạn bướm, mật độ 1-2 con/m², bệnh khô vằn gây hại cục bộ trên ruộng lúa gieo sạ dày, ngoài ra nhện gié, chuột tiếp tục gây hại.

“Ngay từ đầu vụ, HTX đã thường xuyên thông tin tình hình sâu bệnh, hướng dẫn bà con áp dụng các nguyên tắc đúng trong sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, khuyến cáo nông dân không lạm dụng thuốc hóa học để giảm chi phí sản xuất, hạn chế ảnh hưởng đến môi trường và nâng cao chất lượng hạt gạo. Những ngày này, cán bộ HTX cũng đã phối hợp với chính quyền địa phương thường xuyên bám sát đồng ruộng, hướng dẫn nông dân nhận biết các đối tượng sâu bệnh, khuyến cáo phun thuốc đúng thời điểm”, bà Loan cho biết.

Nông dân đang tích cực bám ruộng lúa nhằm phát hiện sớm sâu bệnh. Ảnh: Văn Dinh.

Tại phường Phong Điền, mặc dù cây lúa sinh trưởng tốt, bộ lá xanh khỏe, nhưng nhiều diện tích lúa đang có hiện tượng hạt lúa lép vàng tỉ lệ 10-20%, làm giảm tỷ lệ hạt chắc, ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng lúa. Nguyên nhân do nhện gié, nấm bệnh và vi khuẩn phát sinh, gây hại trên bông lúa.

Để hạn chế thiệt hại, UBND phường Phong Điền đã đề nghị các HTX Nông nghiệp, tổ dân phố tăng cường tuyên truyền, thông báo để bà con nông dân chủ động thực hiện các biện pháp phòng trừ sâu bệnh, bảo đảm vụ mùa đạt năng suất, chất lượng và hiệu quả cao.

Chủ động theo dõi

Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật TP. Huế, qua theo dõi tình hình sâu bệnh trên cây lúa thì chuột hiện gây hại khoảng 375 ha, tỷ lệ phổ biến từ 3-5%, có nơi lên đến 10%, tập trung ở các khu vực ven đê, cồn mồ và bờ vùng. Bệnh khô vằn xuất hiện trên khoảng 157 ha, tỷ lệ bệnh từ 5-10%, có nơi lên tới 20%. Ngoài ra, sâu cuốn lá nhỏ, rầy, bọ phấn và nhện gié cũng xuất hiện với mật độ thấp nhưng tiềm ẩn nguy cơ gia tăng nếu thời tiết tiếp tục diễn biến phức tạp.

Ông Nguyễn Xuân Trường, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật thành phố cho biết, đơn vị đã đề nghị các phòng chuyên môn, trạm bảo vệ thực vật và HTX nông nghiệp phân công cán bộ kỹ thuật thường xuyên bám sát đồng ruộng, tăng cường điều tra, dự tính, dự báo nhằm phát hiện sớm các đối tượng gây hại, hướng dẫn nông dân áp dụng biện pháp phòng trừ hiệu quả, tránh để dịch bệnh bùng phát trên diện rộng.

Đối với từng đối tượng gây hại, ngành chuyên môn đều khuyến cáo cụ thể. Với chuột, ưu tiên sử dụng các loại bẫy, bả sinh học hoặc thuốc nằm trong danh mục được phép sử dụng, tuyệt đối không dùng điện để đánh bắt nhằm bảo đảm an toàn. Đối với sâu cuốn lá nhỏ, rầy, nhện gié hay bệnh khô vằn, việc phòng trừ cần căn cứ vào mật độ gây hại thực tế, chỉ phun thuốc khi đến ngưỡng và lựa chọn đúng loại thuốc theo khuyến cáo.

TP. Huế nỗ lực bảo vệ an toàn diện tích lúa hè thu, hạn chế thấp nhất thiệt hại do sâu bệnh gây ra. Ảnh: Văn Dinh.

“Đơn vị khuyến cáo nông dân phun thuốc phòng trừ các đối tượng sinh vật gây hại vào chiều tối, phun thuốc phải đảm bảo theo nguyên tắc “4 đúng”, phun đủ lượng nước thuốc trên đơn vị diện tích (20-30 lít/500 m²), không pha hỗn hợp nhiều loại thuốc trong một lần phun. Nếu sau khi phun gặp mưa dông cần tiến hành phun lại để đảm bảo hiệu quả. Ngoài ra, cần giữ nước trong ruộng từ khi lúa làm đòng đến trổ chín, chỉ tháo cạn ruộng trước khi thu hoạch 7 ngày”, ông Trường thông tin.

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Huế Lê Văn Anh, vụ hè thu đang bước vào giai đoạn quyết định năng suất nên thành phố đã yêu cầu các địa phương, đơn vị chuyên môn và HTX cần tiếp tục bám sát đồng ruộng, theo dõi chặt chẽ diễn biến sâu bệnh để hướng dẫn nông dân phòng trừ kịp thời, đúng kỹ thuật. Đồng thời, bà con cần thực hiện tốt các biện pháp canh tác, tăng cường áp dụng các giải pháp quản lý dịch hại tổng hợp (IPM).

“Với sự chủ động của ngành chức năng và người dân, TP. Huế phấn đấu bảo vệ an toàn diện tích lúa hè thu, hạn chế thấp nhất thiệt hại do sâu bệnh gây ra, cố gắng thu hoạch trước khi mùa mưa lũ xảy ra, góp phần bảo đảm năng suất và hiệu quả sản xuất”, ông Anh nói.