Hải Phòng đang hiện thực hóa mô hình thành phố 'Văn minh - Hạnh phúc', nơi sự hài lòng của người dân là thước đo cao nhất cho mọi sự phát triển.
Nông thôn hạnh phúc dần hiện hữu
Đầu năm 2026, Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố Hải Phòng ban hành Nghị quyết số 05-NQ/TU, một văn kiện mang tính bước ngoặt nhằm xây dựng TP Cảng thành hình mẫu tiêu biểu của mô hình Chủ nghĩa xã hội trong kỷ nguyên mới.
Đây không chỉ là một kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội đơn thuần, mà là khát vọng về một thành phố hội tụ đầy đủ các yếu tố: kinh tế xanh - tuần hoàn và con người phát triển toàn diện về cả trí tuệ lẫn đạo đức.
Hình ảnh nông thôn hiện đại, văn minh đang dần hiện hữu tại xã Nghi Dương, TP Hải Phòng. Ảnh: UBND xã Nghi Dương.
Theo đó, tầm nhìn của Hải Phòng đến năm 2030 là xây dựng một hệ sinh thái “Văn minh - Hạnh phúc”. Ở đó, chính quyền không chỉ quản lý mà còn “kiến tạo và phục vụ”, lấy người dân làm trung tâm, chủ thể của mọi quyết sách. Thành phố tập trung triển khai đồng bộ 11 mô hình trọng tâm, từ “Chính quyền thân thiện”, “Trường học xã hội chủ nghĩa” đến “Nhà ở xã hội công bằng, nhân văn”. Thậm chí, những giá trị tinh thần cũng được định hình rõ nét qua mô hình “Thành phố âm nhạc” hay “Cơ sở dịch vụ không rác thải nhựa”.
Chính từ chủ trương này, những giá trị tốt đẹp đã bắt đầu ngân vang từ các làng quê, biến Hải Phòng thành một "công trường của niềm tin" và sự tử tế. Hòa chung nhịp đập đó, xã Lạc Phượng đang bước vào giai đoạn 2026-2030 với tâm thế người tiên phong. Tại đây, mô hình “Xã hạnh phúc” được cụ thể hóa thành những hành động chạm đến từng nếp nhà.
Theo đó, Lạc Phượng đã kêu gọi nhân dân tham gia vào bốn trụ cột cốt lõi. Đầu tiên là cuộc cách mạng môi trường, nơi mỗi cá nhân cam kết giữ gìn vệ sinh ngõ xóm, xây dựng “Thôn không rác thải”. Tiếp đó là sự an tâm trong đời sống thông qua các tổ liên gia tự quản và tổ hòa giải, nơi “tình làng nghĩa xóm” trở thành rào chắn ngăn chặn tệ nạn xã hội.
Đặc biệt, Lạc Phượng đang bứt phá trong chuyển đổi số cộng đồng. Thu nhập bình quân 78,7 triệu đồng/năm không còn đến từ cách làm nông nghiệp cũ, mà còn từ việc ứng dụng khoa học kỹ thuật và kinh tế số. Người dân đã dần quen với việc sử dụng dịch vụ công trực tuyến và thanh toán không dùng tiền mặt. Phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát và dân thụ hưởng” tại đây không chỉ là khẩu hiệu, mà là quyền lợi và trách nhiệm hằng ngày của mỗi người dân.
Đời sống vật chất, tinh thần của người dân xã Lạc Phượng đã được từng bước nâng cao. Ảnh: XLP.
Rời xã Lạc Phượng, phóng viên tìm về Nghi Dương, là một đơn vị hành chính cấp xã thuộc huyện Kiến Thụy (cũ), thành phố Hải Phòng, được thành lập trên cơ sở sáp nhập các xã Du Lễ, Kiến Quốc và Ngũ Phúc. Địa bàn mới có diện tích khoảng 19.48 km² và dân số khoảng 25.660 người, hoạt động theo mô hình quản lý hiện đại và đẩy mạnh chuyển đổi số. Khác với những địa phương ra mắt mô hình rầm rộ, Nghi Dương chọn cho mình một lối đi riêng: Thận trọng, thực tế và không chạy theo thành tích.
Ông Phạm Văn Tùy - Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã Nghi Dương chia sẻ về quan điểm xây dựng “xã hạnh phúc”. Theo ông, kế hoạch trên giấy dù hay đến mấy cũng phải “vị thực tiễn”: "Làm là phải gần dân, sát dân, thực chất phải tạo ra giá trị gia tăng cho bà con. Nếu chỉ định tính suông mà không có định lượng, không đo đếm được bằng sự chuyển biến trong đời sống thì không ổn ổn định”.
Thay vì triển khai ồ ạt trên quy mô toàn xã ngay lập tức, ngay từ đầu, xã Nghi Dương chọn phương án “vết dầu loang”, lựa chọn những nơi hội tụ nhiều điều kiện để triển khai trước rồi sau đó mới nhân rộng. Sau khi khảo sát kỹ lưỡng 12 thôn, xã đã dự kiến sẽ chọn thôn Du Lễ làm điểm khởi đầu để xây dựng mô hình “thôn hạnh phúc”.
Các đối tượng chính sách tại xã Nghi Dương được quan tâm thường xuyên, chu đáo. Ảnh: XND.
Nếu như xã Nghi Dương chọn cách tiếp cận từ cơ sở thôn xóm, thì tại xã Trường Tân và phường Lê Chân, hạnh phúc lại đến từ sự đổi mới mạnh mẽ của hệ thống chính trị. Tại xã Trường Tân đã chứng kiến những sự thay đổi rõ nét phục vụ nhân dân với mô hình “Thứ ba không hẹn, thứ năm không chờ”. Tại bộ phận Một cửa, anh Lê Văn Mạnh, một người dân đi làm thủ tục hành chính chia sẻ: “Tôi bất ngờ khi hồ sơ được giải quyết ngay trong buổi sáng mà không cần giấy hẹn. Cảm giác thời gian của mình được chính quyền trân trọng, đó chính là hạnh phúc”.
Đội ngũ cán bộ tại đây thực hiện nghiêm túc tinh thần “5 biết”: Biết nghe - Biết nói - Biết làm - Biết xin lỗi - Biết cảm ơn. Việc ứng dụng công nghệ số và dịch vụ công trực tuyến đã kéo gần khoảng cách giữa chính quyền và người dân, biến những thủ tục khô khan thành sự tương tác đầy nhân văn.
Nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan về thăm mô hình nông nghiệp công nghệ cao tại xã Trường Tân, tháng 7/2026. Ảnh: XTT.
Tương tự, tại phường Lê Chân, mô hình “phường văn minh, hạnh phúc” giai đoạn 2026-2030 đã được ra mắt cuối tháng 7 vừa qua, đánh dấu một bước chuyển mình quan trọng trong việc cụ thể hóa Nghị quyết số 05-NQ/TU của Thành ủy vào đời sống. Tại đây, khái niệm "Văn minh" và "Hạnh phúc" được định nghĩa bằng những giá trị rất đỗi đời thường nhưng sâu sắc.
Văn minh không chỉ nằm ở những con phố sạch đẹp, hạ tầng hiện đại hay các ứng dụng công nghệ số, mà còn hiện hữu trong ý thức thượng tôn pháp luật, trong văn hóa ứng xử và tinh thần kỷ cương của mỗi người dân. Sự an lòng của người dân được tạo nên từ môi trường sống ổn định, lành mạnh; là khi các dịch vụ thiết yếu và an sinh xã hội luôn sẵn sàng phục vụ; và là khi những người yếu thế trong xã hội luôn nhận được sự sẻ chia, chăm lo ấm áp từ cộng đồng.
Bà Nguyễn Thị Minh Ngọc - Phó Bí thư phường Lê Chân: “Hạnh phúc của nhân dân phải được đo đếm bằng sự hài lòng thực chất”. Để làm được điều đó, phường tập trung xây dựng hình mẫu công dân Lê Chân mới, những con người không chỉ yêu nước, trung thực, trách nhiệm mà còn chủ động đổi mới sáng tạo và thích ứng nhanh với chuyển đổi số. Hệ thống chính trị tại đây cũng đang tự làm mới mình, hướng tới một chính quyền “gần dân, trọng dân, phục vụ nhân dân”.
Từ việc lắng nghe tâm tư, nguyện vọng đến giám sát, phản biện xã hội, mọi hành động đều hướng tới mục tiêu lấy người dân làm trung tâm, là chủ thể và cũng là người thụ hưởng thành quả của sự phát triển. Khi những nếp nhà ở nội đô cũng rộn ràng tinh thần “Văn minh - Hạnh phúc”, thành phố Hải Phòng đang thực sự trở thành một hình mẫu tiêu biểu của kỷ nguyên mới - nơi mà mỗi góc phố, mỗi cổng làng đều ngân vang khúc ca về một cuộc sống đáng mơ ước, giàu mạnh và đầy ắp tình người.
Phường Lê Chân ra mắt mô hình “phường văn minh, hạnh phúc” giai đoạn 2026-2030. Ảnh: Hoàng Tùng.
Hiện tại, TP. Hải Phòng đã và đang quyết liệt triển khai Nghị quyết số 05 và Đề án 04 của Thành ủy về việc xây dựng và triển khai thực hiện một số mô hình Chủ nghĩa xã hội gắn với con người Xã hội chủ nghĩa giai đoạn 2026-2030 với phương châm “6 rõ”: Rõ tên mô hình; Rõ mục tiêu, sản phẩm; Rõ nhiệm vụ, giải pháp; Rõ nguồn lực; Rõ đơn vị chủ trì; Rõ lộ trình thực hiện.
Thành phố đã phê duyệt 11 mô hình thành phần, phủ khắp các lĩnh vực từ xây dựng Đảng, kinh tế đến văn hóa - xã hội. Nguồn lực triển khai được kết hợp linh hoạt giữa ngân sách nhà nước, xã hội hóa và 41 chính sách đặc thù của Trung ương dành cho Hải Phòng. 100% xã của thành phố đã hoàn thành chương trình nông thôn mới kiểu mẫu, tiệm cận tiêu chí đô thị.
Ở Hải Phòng, mọi quy hoạch, chính sách đều được đưa ra để dân bàn và dân giám sát. “Sự hài lòng của nhân dân” không còn là một cụm từ mang tính định tính, mà được lượng hóa qua các cuộc khảo sát, qua các kênh tương tác số trực tiếp giữa người dân và lãnh đạo thành phố. Cùng với đó, 100% xã của đã hoàn thành chương trình nông thôn mới, nông thôn mới kiểu mẫu, có nơi đã tiệm cận tiêu chí đô thị. Đây là nền tảng để tiếp tục nâng cao chất lượng sống ở khu vực nông thôn và đô thị.
Hải Phòng cũng chú trọng bảo tồn và phát huy các giá trị di tích lịch sử, truyền thống cách mạng của một vùng đất “Trung dũng - Quyết thắng”. Những ngôi chùa cổ, những đình làng được tu bổ khang trang, trở thành nơi gắn kết tâm linh và giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ. Đó là sự phát triển hài hòa giữa quá khứ và tương lai, giữa vật chất và tinh thần.