UBND tỉnh Lạng Sơn vừa ban hành Quy chế quản lý và bảo vệ môi trường Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn, nhằm tăng cường bảo tồn di sản, kiểm soát hoạt động phát triển và khai thác bền vững. Quy chế áp dụng đối với toàn bộ cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, cộng đồng dân cư và cá nhân tham gia các hoạt động trong vùng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn.
Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn có diện tích hơn 4.842 km², bao gồm toàn bộ địa giới hành chính của 43 xã, phường và một phần của một số xã liên quan. Không gian này được phân thành 3 vùng chức năng gồm: vùng lõi, vùng đệm và vùng chuyển tiếp, với mức độ quản lý, bảo vệ khác nhau, trong đó vùng lõi được kiểm soát nghiêm ngặt nhằm bảo vệ các giá trị cốt lõi của di sản.
Quy chế đặt ra yêu cầu ưu tiên bảo tồn hệ sinh thái tự nhiên, đa dạng sinh học và các giá trị địa chất, cảnh quan. Các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ trong vùng lõi phải được kiểm soát như khu vực bảo vệ nghiêm ngặt, đồng thời nghiêm cấm các hành vi xâm hại tài nguyên rừng, săn bắt, buôn bán động vật hoang dã trái phép.
Đối với hoạt động du lịch, quy chế yêu cầu khai thác hợp lý, gắn với bảo tồn, bảo vệ môi trường và giữ gìn bản sắc văn hóa. Các khu, điểm du lịch phải thực hiện đầy đủ quy định về thu gom, phân loại, xử lý chất thải; kiểm soát chặt chẽ phát sinh chất thải, áp dụng các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm và sản xuất sạch hơn.
Quy chế nêu rõ, các hoạt động nghiên cứu khoa học, khảo sát, điều tra trong vùng Công viên địa chất phải tuân thủ chặt chẽ quy định pháp luật. Ảnh: Hoàng Nghĩa.Quy chế cũng quy định cụ thể việc quản lý 38 điểm trên 4 tuyến du lịch trong Công viên địa chất, yêu cầu tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý, chính quyền địa phương và cộng đồng trong bảo vệ môi trường và khai thác du lịch bền vững.
Đáng chú ý, các hoạt động nghiên cứu khoa học, khảo sát, điều tra trong vùng Công viên địa chất phải tuân thủ chặt chẽ quy định pháp luật; việc thu thập mẫu vật, hóa thạch phải được quản lý, giám sát. Kết quả nghiên cứu phải báo cáo trong thời hạn không quá 60 ngày sau khi kết thúc chương trình.
Quy chế cũng nhấn mạnh vai trò của cộng đồng địa phương trong bảo vệ và phát huy giá trị di sản. Người dân được khuyến khích tham gia các hoạt động du lịch, phát triển sinh kế gắn với bảo tồn, đồng thời phải tuân thủ quy định về bảo vệ môi trường, xử lý rác thải, sử dụng tài nguyên hợp lý.
Về tổ chức thực hiện, Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh Lạng Sơn được giao làm đầu mối tham mưu, hướng dẫn, theo dõi việc triển khai. Các sở, ngành và chính quyền các xã, phường chịu trách nhiệm phối hợp quản lý, kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm theo thẩm quyền.
Việc ban hành quy chế được kỳ vọng tạo khung pháp lý đồng bộ, góp phần bảo tồn hiệu quả các giá trị di sản địa chất, văn hóa và cảnh quan, đồng thời thúc đẩy phát triển du lịch bền vững, nâng cao sinh kế cho người dân trong vùng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn.