Bán nông sản, kể câu chuyện qua điện thoại thông minh

Không còn bó hẹp ở những kênh tiêu thụ truyền thống

Điện thoại thông minh, Internet và mạng xã hội ngày càng trở nên quen thuộc với người dân xã Bình Thuận, tỉnh Sơn La. Từ một công cụ chủ yếu phục vụ liên lạc, chiếc điện thoại đang được sử dụng ngày càng nhiều để tìm kiếm thông tin sản xuất, quảng bá nông sản và tiếp cận thị trường.

Theo bà Cà Thị Ngọc, Phó Chủ tịch UBND xã Bình Thuận, tỉnh Sơn La, mức độ tiếp cận công nghệ số của người dân trên địa bàn thời gian gần đây đã có những chuyển biến khá rõ. Hầu hết người dân đã sử dụng điện thoại thông minh, tiếp cận mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến để trao đổi thông tin, liên lạc cũng như tìm hiểu về sản xuất và thị trường.

Đáng chú ý, các hợp tác xã và những hộ sản xuất trẻ đang ngày càng quan tâm đến việc đưa sản phẩm lên môi trường số. Đây được xem là tín hiệu tích cực trong bối cảnh thị trường nông sản không còn bó hẹp ở những kênh tiêu thụ truyền thống. Tuy nhiên, từ “có điện thoại thông minh” đến “biết dùng điện thoại để làm ăn” vẫn còn một khoảng cách.

Theo bà Ngọc, trở ngại hiện nay không nằm nhiều ở thiết bị, bởi điện thoại thông minh, Internet, Zalo, Facebook đã khá phổ biến. Vấn đề chủ yếu nằm ở kỹ năng và tư duy ứng dụng công nghệ vào sản xuất, kinh doanh.

Thực tế, nhiều người dân mới sử dụng điện thoại để liên lạc, đọc và xem thông tin, trong khi khả năng khai thác công nghệ để quảng bá sản phẩm, bán hàng và mở rộng thị trường vẫn còn hạn chế.

“Nhiều bà con có sản phẩm tốt nhưng chưa biết chụp ảnh, quay video, viết nội dung, livestream hay tương tác với khách hàng. Một số người, nhất là người lớn tuổi, còn ngại lên hình, sợ thao tác sai; trong khi bán hàng trực tuyến lại có thêm các khâu chốt đơn, thanh toán, đóng gói và vận chuyển”, bà Ngọc chia sẻ.

Những kỹ năng tưởng như đơn giản lại quyết định khá nhiều đến khả năng một sản phẩm nông nghiệp tiếp cận người tiêu dùng trên môi trường số. Một sản phẩm tốt nhưng hình ảnh chưa hấp dẫn, thông tin chưa đầy đủ hoặc người bán chưa biết cách tương tác với khách hàng sẽ khó tận dụng được lợi thế của các nền tảng trực tuyến.

Điều này cũng cho thấy chuyển đổi số trong nông nghiệp không chỉ là câu chuyện đầu tư thiết bị hay đưa công nghệ về vùng nông thôn. Công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi người dân biết sử dụng và biến nó thành công cụ phục vụ trực tiếp cho sản xuất, kinh doanh.

Hỗ trợ bắt đầu từ những điều thực tế nhất

Bà Ngọc cho rằng, khoảng cách này hoàn toàn có thể thu hẹp bởi người dân Bình Thuận chịu khó, ham học hỏi. Vấn đề là cách hướng dẫn phải đơn giản, sát nhu cầu và gắn với chính sản phẩm mà bà con đang sản xuất.

Thay vì những nội dung mang nặng tính lý thuyết, việc hỗ trợ có thể bắt đầu từ những thao tác cụ thể như cùng người dân chụp một bức ảnh sản phẩm, quay một đoạn video, đăng sản phẩm lên mạng xã hội, hướng dẫn cách viết thông tin giới thiệu hay trả lời khách hàng.

Khi được thực hành trực tiếp trên sản phẩm của mình, người dân sẽ dễ hình dung công nghệ có thể giúp ích cho công việc hằng ngày ra sao.

Theo lãnh đạo xã Bình Thuận, thời gian tới cần ưu tiên trang bị cho người dân những kỹ năng số thiết thực, dễ áp dụng và gắn trực tiếp với sản xuất, tiêu thụ nông sản. Người dân không chỉ cần biết sử dụng điện thoại mà còn phải từng bước biết chụp ảnh, quay video, giới thiệu sản phẩm, bán hàng và tương tác với khách hàng.

Quá trình này cũng cần sự hướng dẫn và hỗ trợ thường xuyên. Với người dân chưa quen môi trường số, đặc biệt là người lớn tuổi hoặc bà con ở vùng cao, những khó khăn trong những lần đầu thao tác có thể khiến họ e ngại và dễ bỏ cuộc.

Vì vậy, bên cạnh đào tạo kỹ năng, yếu tố đồng hành có ý nghĩa quan trọng. Chính quyền địa phương, các tổ chức, hợp tác xã và lực lượng trẻ có khả năng sử dụng công nghệ có thể trở thành những hạt nhân hỗ trợ người dân trong quá trình làm quen với phương thức sản xuất, kinh doanh mới.

“Về phía UBND xã Bình Thuận, chúng tôi sẽ tiếp tục tạo điều kiện để người dân, hợp tác xã mạnh dạn ứng dụng công nghệ, đồng thời tăng cường kết nối với thị trường. Mục tiêu là giúp bà con chuyển từ có điện thoại thông minh sang biết dùng điện thoại để làm ăn, biết quảng bá sản phẩm, kết nối khách hàng và từng bước mở rộng thị trường”, bà Ngọc cho biết thêm.

Theo bà Ngọc, điều quan trọng nhất là chuyển đổi số phải gắn với hiệu quả thực tế. Khi người dân nhìn thấy việc sử dụng công nghệ giúp sản phẩm được nhiều người biết đến hơn, bán được hàng và góp phần tăng thu nhập, họ sẽ tự tin và chủ động ứng dụng.

Từ những kỹ năng nhỏ trên chiếc điện thoại, hành trình trở thành “nông dân số” có thể bắt đầu một cách gần gũi như vậy. Khi có kỹ năng, có người đồng hành và có đầu ra cho sản phẩm, chuyển đổi số mới thực sự đi vào đời sống và trở thành công cụ giúp người dân vùng cao phát triển sinh kế.