Vận hành cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia

Đây là hệ thống thông tin chính thống trên môi trường số, đánh dấu bước tiến quan trọng trong hiện đại hóa công tác quản lý tài nguyên thiên nhiên, chuyển dữ liệu từ thực địa lên không gian số một cách đồng bộ, chính xác và kịp thời.

Về cấu trúc, hệ thống được thiết kế gồm 8 module, trong đó đã hoàn thiện và vận hành 5 module quan trọng: Khu bảo tồn thiên nhiên; Di sản thiên nhiên và các khu bảo tồn khác; Loài sinh vật; Nguồn gen và an toàn sinh học; Ban quản lý khu bảo tồn.

Các module này cho phép cập nhật, chuẩn hóa và liên kết dữ liệu về hệ sinh thái, loài và nguồn gen trên phạm vi cả nước, tạo thành nền tảng dữ liệu tập trung, thống nhất.

Đặc biệt, hệ thống đã bước đầu cung cấp thông tin tương đối đầy đủ về gần 200 khu bảo tồn thiên nhiên, các vùng đất ngập nước quan trọng, di sản thiên nhiên thế giới, khu dự trữ sinh quyển, vườn di sản ASEAN và nhiều khu vực có giá trị bảo tồn cao. Đây là lần đầu tiên dữ liệu về hệ thống khu bảo tồn của Việt Nam được rà soát, chuẩn hóa và tích hợp trong một nền tảng thống nhất, bảo đảm tính chính xác và giá trị pháp lý.

Đối với dữ liệu về loài và nguồn gen, hệ thống đã cập nhật thông tin chuyên sâu về các loài nguy cấp, quý, hiếm; loài đặc hữu; loài di cư; loài ngoại lai xâm hại, cùng với dữ liệu về nguồn gen quý đang được bảo tồn. Dữ liệu được tích hợp đa dạng dưới nhiều dạng như văn bản pháp lý, báo cáo chuyên môn, bản đồ số, hình ảnh và video, giúp nâng cao hiệu quả tra cứu và khai thác.

Việc đưa CSDL vào vận hành đã tạo ra nền tảng quan trọng giúp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, hỗ trợ công tác bảo tồn, nghiên cứu khoa học và phục vụ phát triển kinh tế bền vững. Hệ thống cũng tạo điều kiện để các bộ, ngành, địa phương kết nối, chia sẻ dữ liệu, hạn chế tình trạng phân tán và chồng chéo thông tin như trước đây.

Trong thời gian tới, Cục Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học sẽ tiếp tục hoàn thiện 3 module còn lại; đồng thời nâng cấp, mở rộng các chức năng của hệ thống nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu quản lý và khai thác dữ liệu. Các chuyên mục chuyên sâu sẽ được xây dựng để cung cấp thông tin chi tiết về từng hợp phần, giúp người dùng dễ dàng tiếp cận và sử dụng hiệu quả.

Bên cạnh đó, hệ thống sẽ tiếp tục được cập nhật thường xuyên, bảo đảm dữ liệu luôn đầy đủ, chính xác và kịp thời. Việc chuẩn hóa quy trình cập nhật và tăng cường phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương sẽ là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng dữ liệu.

Một định hướng quan trọng khác là phát triển CSDL theo hướng mở, tăng cường khả năng liên thông, tích hợp với các cơ sở dữ liệu quốc gia khác như đất đai, tài nguyên nước và môi trường. Điều này không chỉ phục vụ hiệu quả công tác quản lý nhà nước mà còn góp phần hình thành hệ sinh thái dữ liệu số thống nhất trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.

Đồng thời, hệ thống sẽ hướng tới mở rộng đối tượng khai thác, tạo điều kiện cho các nhà khoa học, tổ chức, doanh nghiệp và cộng đồng tiếp cận, sử dụng dữ liệu phục vụ nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế. Công tác truyền thông, giáo dục cũng sẽ được đẩy mạnh thông qua các nền tảng số, góp phần nâng cao nhận thức xã hội về bảo tồn đa dạng sinh học.