Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị chủ động ứng phó nguy cơ thiếu hụt nguồn nước trong mùa cạn năm 2026

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành văn bản gửi UBND 24 tỉnh, thành phố (Hà Nội, Điện Biên, Lai Châu, Lào Cai, Sơn La, Tuyên Quang, Phú Thọ, Bắc Ninh, Hưng Yên, Hải Phòng, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, TP Huế, TP Đà Nẵng, Gia Lai, Quảng Ngãi, Đăk Lăk, Lâm Đồng, Đồng Nai, Tây Ninh, Thành phố Hồ Chí Minh) về việc chủ động ứng phó với nguy cơ thiếu hụt nguồn nước do huy động thủy điện trong bối cảnh bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia mùa cạn năm 2026. 

Văn bản được ban hành trên cơ sở thực hiện ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng tại Văn bản số 3764/VPCP-NN ngày 28/4/2026 của Văn phòng Chính phủ về chủ trương điều chỉnh vận hành linh hoạt các hồ chứa thủy điện, thủy lợi trong mùa cạn năm 2026. 

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, việc điều chỉnh vận hành các hồ chứa phải bảo đảm khai thác tối ưu, hiệu quả nguồn nước phục vụ nhu cầu sinh hoạt, sản xuất; không gây tác động tiêu cực đến môi trường hạ du; đồng thời tiết kiệm nguồn nước cho phát điện và không ảnh hưởng đến công tác phòng, chống lũ trong mọi tình huống.

Để chủ động ứng phó nguy cơ thiếu hụt nguồn nước trong mùa cạn, Bộ đề nghị UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo các cơ quan chuyên môn và đơn vị liên quan phối hợp chặt chẽ với các đơn vị quản lý, vận hành hồ chứa nhằm theo dõi sát diễn biến nguồn nước và chế độ điều tiết xả nước của các hồ chứa thượng lưu để kịp thời cập nhật, điều chỉnh kế hoạch khai thác, sử dụng nước phục vụ sinh hoạt và sản xuất.

Các địa phương cũng được đề nghị phản ánh kịp thời về Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong trường hợp việc vận hành hồ chứa có nguy cơ ảnh hưởng lớn đến nhu cầu sử dụng nước trên địa bàn. 

Bên cạnh đó, Bộ yêu cầu vận hành các công trình khai thác, sử dụng nước phù hợp với kế hoạch xả nước của các hồ chứa; đồng thời rà soát, cải tạo, nâng cấp và bổ sung công trình nhằm tăng khả năng chủ động, linh hoạt trong tổ chức lấy nước phù hợp với tình hình nguồn nước thực tế thời gian tới. 

Đối với sản xuất nông nghiệp, Bộ đề nghị các địa phương triển khai các giải pháp tưới tiết kiệm nước trong giai đoạn cuối vụ Đông Xuân và chuẩn bị cho vụ Hè Thu; tận dụng tối đa nguồn nước từ sông, suối nhỏ, ao hồ và các hồ chứa thủy lợi để bảo đảm nhu cầu sản xuất. 

Ngoài ra, các địa phương được yêu cầu rà soát tình hình khai thác, sử dụng nước của các hồ chứa thủy lợi, thủy điện ngoài quy trình vận hành liên hồ chứa; phối hợp với cơ quan điều độ hệ thống điện khu vực để khai thác, huy động tối đa nguồn năng lượng từ các nhà máy thủy điện vừa và nhỏ, hạn chế tình trạng xả thừa và phát huy hiệu quả tổng hợp của các hồ chứa. 

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong bối cảnh nhu cầu điện tăng cao, việc vận hành linh hoạt các hồ chứa thủy điện, thủy lợi cần được thực hiện đồng bộ với yêu cầu bảo đảm an ninh nguồn nước, an toàn công trình và phát triển bền vững lưu vực sông. Văn bản lần này cũng cho thấy xu hướng chuyển mạnh từ quản lý đơn ngành sang điều hành tổng hợp tài nguyên nước, năng lượng và phòng chống thiên tai theo hướng liên ngành, liên vùng và thích ứng linh hoạt với biến động nguồn nước trong điều kiện biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp.

Chi tiết Công văn xem tại đây