Cà Mau với mục tiêu mở rộng vùng canh tác lúa giảm phát thải lên 6.000ha

Áp dụng quy trình canh tác bền vững

Theo đó, tỉnh Cà Mau xác định sử dụng giống lúa chất lượng cao, cấp xác nhận. Lượng giống gieo sạ 70-80 kg/ha; giảm 20% lượng phân bón hóa học; giảm 20% lượng thuốc bảo vệ thực vật, tăng cường sử dụng thuốc bảo vệ thực vật sinh học, giảm 20% lượng nước tưới so với canh tác truyền thống, 100% diện tích áp dụng một trong các quy trình canh tác bền vững (1 phải, 5 giảm, SRP, tưới khô xen kẽ và các tiêu chuẩn thực hành nông nghiệp tốt (GAP) được chứng nhận và được cấp mã số vùng trồng).

Đến cuối năm 2026, trên 60% diện tích vùng chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp (phấn đấu đạt 100%) được liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm giữa doanh nghiệp với HTX, tổ hợp tác và liên hiệp HTX; tỷ lệ cơ giới hóa đồng bộ đạt trên 50% diện tích. 

Cùng đó, tỉnh đặt mục tiêu tỷ lệ thất thoát sau thu hoạch dưới 10%; khoảng 50% lượng rơm tại các vùng chuyên canh được thu gom khỏi đồng ruộng và chế biến tái sử dụng; giảm trên 10% lượng phát thải khí nhà kính so với canh tác lúa truyền thống. Mục tiêu tăng thu nhập người trồng lúa, giá trị gia tăng đạt trên 30%. 

Tỉnh Cà Mau cũng tiến tới hình thành và phát triển bền vững vùng chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tổ chức lại sản xuất theo chuỗi giá trị, áp dụng quy trình canh tác bền vững nhằm gia tăng giá trị, phát triển bền vững ngành hàng lúa gạo, nâng cao hiệu quả sản xuất, thu nhập và đời sống của người trồng lúa, giảm phát thải khí nhà kính bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Trước mắt, Đề án được thực hiện tại vùng trọng điểm trồng lúa gồm: Châu Thới, Hưng Hội, Vĩnh Lợi, Hòa Bình, Vĩnh Mỹ, Phước Long, Vĩnh Phước, Vĩnh Thanh, Hồng Dân, Vĩnh Lộc, Ninh Thạnh Lợi, Ninh Quới, Khánh Bình, Đá Bạc, Khánh Hưng, Tân Lộc, Trần Văn Thời và các phường Láng Tròn, Giá Rai, An Xuyên. 

Đồng bộ nhiều giải pháp

Để hoàn thành các mục tiêu trong kế hoạch, tỉnh Cà Mau sẽ tăng cường công tác đào tạo, tập huấn, chuyển giao kiến thức, kỹ thuật về canh tác bền vững, giảm phát thải, thích ứng với biến đổi khí hậu; hệ thống MRV, nhật ký sản xuất, truy xuất nguồn gốc, cơ giới hóa, xử lý rơm rạ, nông nghiệp tuần hoàn, chuyển đổi số; nâng cao năng lực quản trị, sản xuất - kinh doanh và liên kết chuỗi cho cán bộ, HTX/tổ hợp tác và người dân. Hướng dẫn, hỗ trợ và cung cấp thông tin phục vụ sản xuất, gồm đăng ký, quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói theo quy định; phổ biến thông tin khí tượng, thủy văn, dự báo, cảnh báo thiên tai, hạn hán, xâm nhập mặn và các thông tin cần thiết phục vụ sản xuất.

Hỗ trợ và phát triển vùng canh tác bền vững trên cơ sở rà soát, áp dụng, hoàn thiện quy trình kỹ thuật đảm bảo tiêu chí phát triển bền vững. Theo đó, Cà Mau sẽ áp dụng các gói kỹ thuật về canh tác giảm phát thải và thích ứng với biến đổi khí hậu trên lúa, hoàn thiện quy trình kỹ thuật canh tác lúa chất lượng cao và phát thải thấp phù hợp với điều kiện sản xuất thực tế của địa phương; xây dựng các mô hình trình diễn/nhân rộng áp dụng quy trình sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp trên các vùng sinh thái và điều kiện sản xuất khác nhau, kết hợp hướng dẫn cho các HTX/THT người sản xuất trực tiếp thực hiện mô hình. Phối hợp xây dựng hệ thống MRV tại các mô hình trình diễn/nhân rộng đã áp dụng quy trình canh tác lúa chất lượng cao, phát thải thấp, hướng tới thị trường tín chỉ các-bon trong và ngoài nước.

Mặt khác tỉnh sẽ đầu tư nâng cấp kết cấu hạ tầng tại vùng chuyên canh. Trong đó, tập trung nâng cấp, đầu tư hoàn thiện hệ thống thủy lợi và ô đê bao hiện có; đàu tư đồng bộ hệ thống thủy lợi với hạ tầng giao thông nội đồng, liên vùng,… nhằm chủ động tưới, tiêu theo quy trình tưới ngập khô xen kẽ (AWD), quản lý nước tiết kiệm, kiểm soát xâm nhập mặn; tạo điều kiện thuận lợi cho cơ giới hóa, vận chuyển vật tư và nông sản, phục vụ sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp. Rà soát mạng lưới kho, sấy, chế biến trong vùng chuyên canh lúa để tạo điều kiện về mặt bằng cho doanh nghiệp liên kết sản xuất - tiêu thụ mở rộng cơ sở sấy, chế biến để nâng cao hiệu quả và quy mô liên kết.

Triển khai kế hoạch này, Sở NN&MT được giao chủ trì, phối hợp các cơ quan của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các sở, ngành, địa phương, đơn vị có liên quan tổ chức thực hiện Kế hoạch đảm bảo hiệu quả. Rà soát, xác định các vùng sản xuất đạt tiêu chí, phối hợp địa phương triển khai thực hiện Đề án trên cơ sở Kế hoạch tham gia thực hiện Đề án giai đoạn 20262030 đã được UBND tỉnh phê duyệt. Xây dựng kế hoạch hỗ trợ và phát triển các hợp tác xã, đào tạo nâng cao nhân lực quản lý hợp tác xã, nâng cấp kết cấu hạ tầng để tham gia vào chuỗi giá trị sản xuất lúa bền vững. Tổ chức các hoạt động đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn, chuyển giao các tiến bộ khoa học và kỹ thuật sản xuất lúa theo Đề án, củng cố và nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ hợp tác/hợp tác xã, khuyến nông và khuyến nông cộng đồng tham gia thực hiện Đề án.

Sở đồng thời có trách nhiệm chủ trì rà soát các vùng sản xuất thuộc Đề án chưa có đơn vị liên kết tiêu thụ; phối hợp với Ủy ban nhân dân các xã, phường, HTX/THT xác định nhu cầu, quy mô sản lượng, thời gian thu hoạch và các điều kiện liên kết. Chủ động kết nối, mời gọi doanh nghiệp, cơ sở thu mua, chế biến, xuất khẩu lúa gạo tham gia liên kết sản xuất - tiêu thụ; hỗ trợ xây dựng phương án liên kết, ký kết hợp đồng bao tiêu sản phẩm, phấn đấu đến cuối năm 2026 các vùng sản xuất tham gia Đề án đều có đơn vị liên kết thu mua theo hợp đồng.

Theo dõi, tổng hợp, đánh giá tình hình triển khai thực hiện Kế hoạch; nghiên cứu ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý, theo dõi, đánh giá kết quả thực hiện Đề án; từng bước xây dựng công cụ, biểu mẫu hoặc đường dẫn cập nhật dữ liệu dùng chung để các cơ quan, đơn vị, địa phương thuận tiện cung cấp, cập nhật thông tin về tiến độ, kết quả thực hiện các nhiệm vụ được giao, phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành, kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả thực hiện Đề án. Tổng hợp kết quả triển khai thực hiện trên địa bàn tỉnh, báo cáo Ủy ban nhân dân tỉnh, Bộ Nông nghiệp và Môi trường theo quy định.