Ngày Quốc tế Đa dạng sinh học (22/5) năm nay được Liên hợp quốc phát động với chủ đề 'Hành động ở cấp địa phương để tạo ảnh hưởng toàn cầu'.
Theo Ban Thư ký Công ước Đa dạng sinh học (CBD), chiến dịch Ngày Quốc tế Đa dạng sinh học năm 2026 nhấn mạnh bảo vệ đa dạng sinh học không chỉ là trách nhiệm của chính phủ hay riêng bất kỳ một khu bảo tồn mà cần sự tham gia của toàn xã hội, từ cộng đồng địa phương, trường học, doanh nghiệp cho đến giới trẻ và các tổ chức dân sự.
Chiến dịch toàn cầu năm nay được xây dựng quanh ba trụ cột gồm “Quan sát và tìm hiểu” (Look and Learn), “Kết nối và hành động” (Connect and Act) và “Chia sẻ” (Share). Người dân được khuyến khích tham gia các hoạt động ngoài trời, khoa học cộng đồng, trồng cây, ghi nhận dữ liệu thiên nhiên, tổ chức đi bộ khám phá môi trường và chia sẻ sáng kiến bảo tồn bằng hashtag #BiodiversityDay.
Liên minh châu Âu (EU) hưởng ứng chủ đề năm nay bằng việc thúc đẩy các thành phố và địa phương tham gia mạnh mẽ hơn vào công tác bảo tồn thiên nhiên thông qua các nền tảng CitiesWithNature và RegionsWithNature. EU cho rằng những hành động quy mô nhỏ ở cấp cộng đồng có thể góp phần thực hiện các mục tiêu toàn cầu của Khung Đa dạng sinh học Côn Minh - Montreal.
Bỉ phát động Tuần lễ Đa dạng sinh học từ ngày 16-24/5 với hàng loạt hoạt động cộng đồng quanh Brussels. Ảnh: UNRIC. Trong đó, Bỉ phát động Tuần lễ Đa dạng sinh học từ ngày 16-24/5 với hàng loạt hoạt động cộng đồng quanh Brussels. Điểm nhấn là sự kiện “Grand Bioblitz” tổ chức tại rừng Sonian - khu rừng được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới tự nhiên duy nhất của Bỉ.
Người tham gia được khuyến khích sử dụng ứng dụng ObsIdentify để chụp ảnh các loài thực vật, động vật, côn trùng và nấm hoang dã bắt gặp trong tự nhiên. Ứng dụng sẽ hỗ trợ nhận diện loài, đồng thời các dữ liệu ghi nhận được sẽ chia sẻ lên nền tảng Observation.org nhằm phục vụ công tác nghiên cứu và theo dõi đa dạng sinh học. Bên cạnh đó, các chuyên gia và tình nguyện viên cũng tổ chức các chuyến đi bộ khám phá thiên nhiên, hướng dẫn người dân nhận biết các loài sinh vật và tìm hiểu vai trò của hệ sinh thái trong môi trường đô thị.
Tại Thụy Sĩ, Mạng lưới Môi trường Geneva tổ chức chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày Quốc tế Đa dạng sinh học, nhấn mạnh vai trò của Geneva như một trung tâm điều phối các sáng kiến môi trường toàn cầu. Chương trình tập trung vào việc kết nối hành động địa phương với các mục tiêu quốc tế nhằm ngăn chặn suy giảm đa dạng sinh học.
Ở châu Á, Nhật Bản tổ chức hội nghị quốc tế tại trụ sở Đại học Liên hợp quốc ở Tokyo với chủ đề “Hành động ở cấp địa phương để tạo ảnh hưởng toàn cầu - Hướng tới thế giới hài hòa với thiên nhiên thông qua hành động tập thể”. Sự kiện do Bộ Môi trường Nhật Bản phối hợp cùng nhiều tổ chức tổ chức, quy tụ đại diện chính phủ, giới học thuật, doanh nghiệp và xã hội dân sự để thảo luận cách kết nối các sáng kiến địa phương với mục tiêu đa dạng sinh học toàn cầu.
Song song với hội nghị, các tổ chức thuộc mạng lưới J-GBF - diễn đàn thúc đẩy Khung Đa dạng sinh học toàn cầu 2030 tại Nhật Bản - cũng triển khai nhiều hoạt động trải nghiệm thiên nhiên, giáo dục môi trường và vận động cộng đồng trên khắp cả nước.
Tại Ấn Độ, nhiều bang đang tổ chức hội thảo, chương trình giáo dục và các chiến dịch bảo tồn động vật hoang dã trước thềm ngày 22/5. Một số hoạt động tập trung vào bảo tồn các loài mèo lớn như hổ, báo tuyết và sư tử châu Á, đồng thời nhấn mạnh vai trò của cộng đồng địa phương trong gìn giữ hệ sinh thái và tài nguyên thiên nhiên.
Tại thành phố Terrebonne của Canada, người dân được tham gia chuỗi hoạt động khám phá thiên nhiên cùng các nhà khoa học và chuyên gia trong khuôn khổ chương trình “Bioblitz de Terrebonne”. Ảnh: terrebonne.ca.Ở Bắc Mỹ, Canada triển khai hàng loạt hoạt động “Ngày Đa dạng sinh học 2026” tại bang British Columbia nhân ngày 22/5. Chương trình kéo dài trong tháng 5 với các hoạt động như khảo sát sinh học cộng đồng (bioblitz), đi bộ quan sát chim, trị liệu rừng, khám phá thiên nhiên cho gia đình và các hoạt động khoa học công dân tại Đại học British Columbia (UBC).
Tại thành phố Terrebonne của Canada, người dân được tham gia chuỗi hoạt động khám phá thiên nhiên cùng các nhà khoa học và chuyên gia trong khuôn khổ chương trình “Bioblitz de Terrebonne”. Chương trình bao gồm các chuyến khảo sát thực địa nhằm nhận diện thực vật, côn trùng, chim, động vật có vú, bò sát và nấm hoang dã, cùng các hoạt động tìm hiểu về ong bản địa và dơi - loài đóng vai trò quan trọng đối với hệ sinh thái.
Trong khi đó, Nam Phi được Liên hợp quốc lựa chọn làm quốc gia đăng cai sự kiện toàn cầu trọng điểm đầu tiên của Ngày Quốc tế Đa dạng sinh học 2026. Chính phủ Nam Phi cho biết đây là cơ hội để nước này thể hiện cách các cộng đồng địa phương, doanh nghiệp, giới khoa học và chính quyền có thể phối hợp nhằm bảo vệ thiên nhiên và phát triển bền vững.