Dự kiến đến năm 2030, toàn bộ hệ thống cấp nước sạch nông thôn ở Cần Thơ sẽ được số hóa, giám sát bằng công nghệ, giúp kiểm soát lưu lượng và chất lượng nước.
Ông Nguyễn Thế Lâm - Phó Giám đốc Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn TP Cần Thơ cho biết, định hướng đến năm 2030, toàn bộ hệ thống cấp nước nông thôn sẽ được số hóa và giám sát bằng công nghệ SCADA - GIS, giúp kiểm soát lưu lượng, áp lực, rò rỉ và chất lượng nước theo thời gian thực, liên tục và thích ứng linh hoạt với biến đổi khí hậu.
Bên cạnh việc số hóa hệ thống cấp nước, TP. Cần Thơ định hướng chiến lược: quản lý nước thông minh và thích ứng, để đảm bảo sự phát triển bền vững. Trên cơ sở đó, ngành cấp nước đang triển khai chiến lược quản lý tài nguyên nước theo hướng “thuận thiên”, tích hợp đa mục tiêu.
Ông Nguyễn Thế Lâm cho biết, hiện tỷ lệ hộ dân nông thôn sử dụng nước sạch tại các khu vực của thành phố có sự chênh lệch rõ rệt. Đến năm 2025, tỷ lệ này ở khu vực TP Cần Thơ (cũ) đạt 96,2%; tỉnh Hậu Giang (cũ) đạt 94,9%; trong khi khu vực Sóc Trăng (cũ) chỉ đạt 68%.
Sau sáp nhập, nhằm xóa bỏ tình trạng chia cắt cục bộ giữa các địa phương, TP Cần Thơ đã quy hoạch tài nguyên nước thống nhất, trong đó phân vùng chức năng rõ ràng: vùng bảo vệ nghiêm ngặt nguồn nước ngọt; vùng hạn chế khai thác nước ngầm; vùng thích ứng sinh thái mặn - lợ. Mục tiêu năm 2026 nâng tỷ lệ người dân dùng nước sạch lên 83%.
Nhằm đảm bảo mục tiêu này đồng thời quản lý tài nguyên nước đa mục tiêu, theo ông Nguyễn Thế Lâm, thời gian tới, TP Cần Thơ sẽ đầu tư xây dựng các hồ chứa nước ngọt quy mô lớn tại các vùng trũng thấp và hệ thống trữ nước phân tán, đảm bảo nguồn cung nước sinh hoạt trong mùa khô.
Trong năm 2026, TP Cần Thơ xác định tỷ lệ hộ dân nông thôn được sử dụng nước sạch đạt 83% trở lên từ các nguồn cấp nước. Ảnh: Kim Anh.
Giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2050, các công trình nhà máy cấp nước nông thôn sẽ được quy hoạch, xây dựng mới theo hướng phân bố hợp lý, kết nối liên vùng. Mỗi công trình có công suất khai thác nước mặt lên đến 50.000 m3/ngày đêm. Hệ thống này cũng được thiết kế đồng bộ, từ nguồn, xử lý, truyền tải đến phân phối, đảm bảo đồng bộ và linh hoạt theo đặc điểm từng khu vực nông thôn và ven biển.
Bên cạnh đó, để kiểm soát chất lượng nước, các nhà máy cấp nước sạch nông thôn sẽ được trang bị hệ thống quan trắc tự động các chỉ số: độ mặn, pH, độ đục, vi sinh… Dữ liệu sẽ được truyền theo thời gian thực về trung tâm điều hành để phục vụ giám sát liên tục.
Đối với những khu vực chưa có điều kiện đấu nối với hệ thống cấp nước mặt, sẽ tiếp tục duy trì các trạm cấp nước ngầm quy mô nhỏ, công suất dưới 5.000 m3/ngày đêm. Đây là nguồn cấp tạm thời, dự phòng và có lộ trình giảm dần, tiến tới hạn chế khai thác tại tầng chứa nước có nguy cơ mặn.