Niềm tin người tiêu dùng là nền tảng phát triển nông nghiệp hữu cơ

Hội thảo nhằm công bố kết quả nghiên cứu được thực hiện trong khuôn khổ Chương trình Hợp tác Chiến lược Ngành Đan Mạch - Việt Nam về Lương thực và Nông nghiệp (SSC). Cụ thể, nghiên cứu tập trung phân tích niềm tin của người tiêu dùng, mức độ tin cậy của các hệ thống chứng nhận hữu cơ và vai trò của các yếu tố này trong việc thúc đẩy sự phát triển bền vững của thị trường hữu cơ Việt Nam.

Bà Sanne Høj Andrén, Tham tán phụ trách Lương thực và Nông nghiệp, Đại sứ quán Đan Mạch tại Việt Nam, nhấn mạnh: Việt Nam đã đạt được những tiến bộ đáng kể trong việc xây dựng khung chính sách cho nông nghiệp hữu cơ và phát triển thị trường trong nước. Tuy nhiên, nghiên cứu chỉ ra rằng niềm tin của người tiêu dùng không tự động hình thành từ các tiêu chuẩn, mà phụ thuộc lớn vào cách thức các hệ thống chứng nhận được quản trị, truyền thông và thực thi xuyên suốt chuỗi giá trị, cũng như mức độ mà người tiêu dùng hiểu và tin tưởng vào giá trị của chứng nhận hữu cơ.

"Food Nation Denmark, mô hình hợp tác công - tư trong khối ngành thực phẩm của Đan Mạch, đã đóng vai trò cầu nối cho các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các tổ chức tri thức. Không chỉ góp phần phát triển ngành nông nghiệp hữu cơ của Đan Mạch, mô hình còn xây dựng uy tín dài hạn, tăng cường tính minh bạch và tạo dựng sự đồng thuận xã hội đối với hệ thống hữu cơ", Tham tán Sanne cho biết.

Theo Giám đốc Food Nation Denmark Mie Lauritzen, thành công không chỉ đến từ các kỹ thuật canh tác mà nằm ở chiến lược xây dựng hệ sinh thái bền vững. “Kinh nghiệm của Đan Mạch cho thấy rõ tầm quan trọng của việc truyền thông minh bạch, quản trị chặt chẽ và sự hợp tác mật thiết giữa khu vực công và tư. Đây chính là những trụ cột cốt yếu để xây dựng niềm tin bền vững và mở rộng quy mô thị trường hữu cơ", bà nói.

Lãnh đạo Food Nation cũng chỉ ra ba yếu tố then chốt Việt Nam có thể tham chiếu: Quá trình hình thành chính sách hữu cơ; vai trò của nhãn hữu cơ được công nhận ở cấp quốc gia; và các thông điệp đơn giản, dễ hiểu nhưng đáng tin cậy đối với người tiêu dùng.

Một số sản phẩm hữu cơ tiêu biểu được trưng bày tại hội thảo. Ảnh: Phương Linh.

Trong khuôn khổ hội thảo, các đại biểu đã cùng thảo luận và so sánh kinh nghiệm quốc tế, từ đó phân tích cách thức hình thành niềm tin đối với các nhãn hữu cơ cũng như những điểm còn hạn chế trong hệ thống hiện nay.

Nhiều ý kiến cho rằng, niềm tin của người tiêu dùng đang là một trong những rào cản lớn đối với giai đoạn phát triển tiếp theo của thị trường hữu cơ Việt Nam. Mặc dù đã có các tiêu chuẩn và nhu cầu thị trường, nhưng hạ tầng tạo dựng niềm tin, bao gồm tính minh bạch, cơ chế giám sát và trách nhiệm giải trình sau khi sản phẩm lưu thông trên thị trường, vẫn chưa được hoàn thiện đầy đủ.

Bên cạnh đó, hệ thống chứng nhận hữu cơ cũng đang đối mặt với những thách thức như: Giám sát sau chứng nhận, quản lý các tổ chức chứng nhận, sự phân mảnh của dữ liệu và thực thi trên thị trường.

"Mức độ tin cậy thấp của người tiêu dùng không phản ánh sự thờ ơ, mà là phản ứng hợp lý trước những rủi ro gian lận và trách nhiệm giải trình chưa rõ ràng. Người tiêu dùng có xu hướng tìm kiếm sự bảo đảm thông qua các tín hiệu đáng tin cậy và uy tín của nhà bán lẻ tại điểm bán, thay vì tự mình xác minh thông tin", các đại biểu cho biết.

Tham tán viên Sanne Høj Andrén bày tỏ tin tưởng nghiên cứu đánh giá là điểm khởi đầu cho các bước hợp tác tiếp theo. Phía Đan Mạch cam kết sẽ đồng hành cùng Việt Nam thông qua các hoạt động thí điểm, hỗ trợ kỹ thuật và chia sẻ kinh nghiệm, nhằm củng cố niềm tin của người tiêu dùng và thúc đẩy sự phát triển bền vững của lĩnh vực nông nghiệp hữu cơ trong thời gian tới.