Đến 2030, giá trị sản xuất ngành trồng trọt tại Vĩnh Long bình quân 2,5%/năm

Phát triển chuỗi giá trị trồng trọt từ sản xuất đến tiêu thụ

Vĩnh Long đặt mục tiêu phấn đấu đến năm 2030, tốc độ tăng giá trị sản xuất ngành trồng trọt bình quân hàng năm đạt khoảng 2,5%/năm, tốc độ tăng trưởng giá trị gia tăng công nghiệp chế biến sản phẩm trồng trọt bình quân 8-10%/năm. 

Theo đó, tỉnh bảo đảm tưới chủ động trên 85% diện tích đất chuyên trồng lúa; 70% diện tích cây trồng cạn được tưới, trong đó ít nhất 30% diện tích có tưới được áp dụng phương pháp tưới tiên tiến, tiết kiệm nước. 

Tỷ lệ diện tích sản xuất thực hành nông nghiệp tốt (VietGAP và tương đương), diện tích đất trồng trọt hữu cơ đạt khoảng 15-20% (tương đương diện tích khoảng 60.000-80.000 ha). 

Tỷ lệ giá trị sản phẩm trồng trọt được sản xuất dưới các hình thức hợp tác, liên kết đạt từ 40-45%. Xây dựng từ 08-10 sản phẩm trồng trọt đặc trưng của địa phương có tiềm năng có chỉ dẫn địa lý, có thương hiệu sản xuất theo chuỗi liên kết sản xuất. 

Diện tích gieo trồng cây hàng năm 465.000 ha, sản lượng 5,89 triệu tấn (cây lúa 320.000 ha, sản lượng khoảng 2 triệu tấn; cây màu, cây công nghiệp ngắn ngày và cây hàng năm khác 133.000 ha, sản lượng 3,92 triệu tấn); diện tích trồng cây lâu năm 243.240 ha, sản lượng 4,48 triệu tấn (cây dừa 132.000 ha, sản lượng 1,716 triệu tấn; cây ăn trái 111.000 ha, sản lượng 2,764 triệu tấn, ca cao 135 ha, sản lượng 323 tấn, cây điều 105 ha, sản lượng 140 tấn). 

Quan điểm của tỉnh là phát triển trồng trọt theo hướng kinh tế trồng trọt hiện đại, bền vững, chuyển từ tư duy sản xuất sang kinh tế nông nghiệp, lấy thị trường và hiệu quả làm trung tâm. Theo đó, tỉnh Vĩnh Long tính đến phát triển chuỗi giá trị trồng trọt từ sản xuất - thu hoạch - bảo quản - chế biến - tiêu thụ; nâng cao tỷ trọng chế biến sâu, gia tăng giá trị sản phẩm. 

Đẩy mạnh kinh tế tuần hoàn trong trồng trọt, tận dụng phụ phẩm (rơm rạ, phụ phẩm cây trồng) làm phân bón, thức ăn, nguyên liệu sinh học nhằm giảm chi phí và phát thải. Tập trung phát triển vùng sản xuất hàng hóa tập trung, gắn với hạ tầng, logistics và thị trường tiêu thụ; thúc đẩy liên kết hợp tác xã - doanh nghiệp - nông dân. Xây dựng và phát triển thương hiệu nông sản, chỉ dẫn địa lý; mở rộng thị trường trong nước và xuất khẩu. Ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý sản xuất, truy xuất nguồn gốc, dự báo thị trường và tiêu thụ sản phẩm. 

Phát triển giống cây trồng chủ lực

Giai đoạn tới, Vĩnh Long xác định phát triển trồng trọt theo hướng tuần hoàn, phát thải các-bon thấp, thân thiện với môi trường. Hướng sản xuất trồng trọt theo mô hình kinh tế tuần hoàn, đầu ra của tiểu ngành này thành đầu vào chất lượng của tiểu ngành khác nhằm khai thác và sử dụng một cách hiệu quả các nguồn tài nguyên, hạn chế chất thải, giảm chi phí sản xuất, nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm. 

Tỉnh chú trọng nghiên cứu, chuyển giao các giống cây trồng có năng suất cao, chất lượng tốt, có khả năng chống chịu sâu bệnh, thích ứng biến đổi khí hậu và đáp ứng với yêu cầu đa dạng của thị trường. Bảo tồn, phục tráng, khai thác và phát triển giống cây trồng bản địa, đặc hữu có giá trị kinh tế cao, gắn với vùng sinh thái và chỉ dẫn địa lý. Khuyến khích các thành phần kinh tế đầu tư nghiên cứu sản xuất giống theo hướng công nghiệp hiện đại; đẩy mạnh liên kết công tư trong nghiên cứu, sản xuất cung ứng hạt giống cây giống có chất lượng cao, sạch bệnh. 

Đồng thời, đổi mới phương thức quản lý, sử dụng và kinh doanh giống cây trồng, tiếp tục quản lý chặt chẽ phân bón, thuốc bảo vệ thực vật; tăng cường sử dụng phân bón hữu cơ, vi sinh, thuốc bảo vệ thực vật sinh học, phát triển các chương trình quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp (IPHM); tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ trong dự tính dự báo sinh vật gây hại cây trồng; kiểm soát tổn thất sau thu hoạch trong quá trình bảo quản và tồn trữ do sinh vật hại kho gây nên; bảo vệ sức khỏe con người, động vật và môi trường sinh thái. 

Đặc biệt, tỉnh sẽ phát triển các cây trồng chủ lực theo hướng sản xuất hàng hóa quy mô lớn, phù hợp điều kiện sinh thái từng vùng và nhu cầu thị trường; tăng cường liên kết sản xuất - tiêu thụ, xây dựng thương hiệu, nhãn hiệu nông sản, truy xuất nguồn gốc và cấp mã số vùng trồng. Quản lý chặt chẽ diện tích đất lúa, chủ động chuyển đổi diện tích kém hiệu quả sang cây trồng, vật nuôi có giá trị cao; phát triển sản xuất an toàn, hữu cơ theo tiêu chuẩn hữu cơ, VietGAP, GlobalGAP. Đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, sản xuất tuần hoàn, giảm phát thải; sử dụng hiệu quả tài nguyên đất, nước; gắn sản xuất với chế biến, bảo quản và du lịch nông nghiệp nhằm nâng cao giá trị gia tăng. 

Đẩy mạnh chuyển giao, nhân rộng các mô hình sản xuất tiên tiến, canh tác bền vững, phát thải thấp; triển khai hiệu quả các đề án, chương trình trọng điểm, trong đó có Đề án phát triển một triệu héc-ta lúa chất lượng cao, phát thải thấp vùng Đồng bằng sông Cửu Long, Đề án phát triển toàn diện ngành dừa tỉnh Vĩnh Long đến năm 2030, định hướng đến năm 2045, Đề án phát triển vùng nguyên liệu, sản xuất tập trung đối với các cây trồng, vật nuôi chủ lực của tỉnh Vĩnh Long, Đề án Ngân hàng giống nông nghiệp tỉnh Vĩnh Long và các đề án phát triển trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, lâm nghiệp, chuyển đổi số ngành nông nghiệp và môi trường, Chương trình khuyến nông tỉnh Vĩnh Long giai đoạn 2027-2030... Tăng cường liên kết giữa Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân; khuyến khích ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi số trong sản xuất, quản lý và tiêu thụ sản phẩm; phát triển thương mại điện tử, truy xuất nguồn gốc và kiểm soát an toàn thực phẩm.