Giai đoạn 2021-2025, nguồn thu từ dịch vụ môi trường rừng đạt 18.763 tỷ đồng, vượt mục tiêu đề ra trong quy hoạch. Nguồn lực này đang góp phần quan trọng cho công tác bảo vệ, phát triển rừng và hỗ trợ sinh kế cho cộng đồng gắn bó với rừng.
Nguồn thu vượt mục tiêu quy hoạch
Số liệu từ 32/34 tỉnh, thành phố có thực hiện chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng cho thấy, hiện đã đã thu được 18.763 tỷ đồng. Riêng các năm 2022, 2023, 2024 và 2025, nguồn thu đều đạt trên 3.700 tỷ đồng/năm, cao hơn mục tiêu của quy hoạch lâm nghiệp quốc gia.
Trong cơ cấu nguồn thu, các cơ sở sản xuất thủy điện tiếp tục là nguồn đóng góp lớn nhất với 16.092 tỷ đồng, chiếm 85,76% tổng nguồn thu dịch vụ môi trường rừng. Các nguồn thu khác gồm: Các cơ sở sản xuất, cung ứng nước sạch: 606 tỷ đồng, chiếm 3,23%; Các cơ sở sản xuất công nghiệp sử dụng nước: 297 tỷ đồng, chiếm 1,58%; Các cơ sở kinh doanh du lịch sinh thái: 309 tỷ đồng, chiếm 1,65%; Tiền lãi ngân hàng: 71 tỷ đồng, chiếm 0,38%.
Đáng chú ý, từ Thỏa thuận chi trả giảm phát thải khí nhà kính vùng Bắc Trung Bộ (ERPA) ký giữa Ngân hàng Thế giới và Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng Trung ương đã tiếp nhận 56,5 triệu USD, tương đương khoảng 1.388 tỷ đồng.
Nguồn thu từ dịch vụ môi trường rừng tiếp tục phát huy vai trò là nguồn lực quan trọng cho bảo vệ, phát triển rừng. Ảnh: Hoàng Châu Hơn 328 nghìn chủ rừng được hưởng lợi
Nguồn thu dịch vụ môi trường rừng đã được phân bổ tới các chủ rừng và các đơn vị quản lý rừng theo quy định. Các ban quản lý rừng phòng hộ và rừng đặc dụng là nhóm nhận nguồn chi trả lớn nhất, chiếm hơn một nửa tổng nguồn kinh phí dịch vụ môi trường rừng.
Trong đó, 210 ban quản lý rừng phòng hộ và rừng đặc dụng được chi trả 7.346 tỷ đồng, chiếm 51,21% tổng số tiền chi trả. 98 công ty lâm nghiệp được nhận 1.609 tỷ đồng, chiếm 11,22%.
Đối với nhóm chủ rừng là hộ gia đình và cá nhân, có 316.847 chủ rừng được chi trả 803 tỷ đồng, chiếm 5,6%. Bên cạnh đó, 9.368 cộng đồng dân cư được nhận 1.788 tỷ đồng, chiếm 12,46%; 1.885 UBND cấp xã và các tổ chức được Nhà nước giao quản lý rừng nhận 2.797 tỷ đồng, chiếm 19,5%.
Tăng nguồn lực cho bảo vệ rừng và hỗ trợ sinh kế
Thông qua các chương trình giao khoán bảo vệ rừng, phần lớn nguồn kinh phí tiếp tục được chuyển đến cộng đồng và người dân trực tiếp tham gia bảo vệ rừng.
Giai đoạn 2021-2025, tổng số tiền chi trả cho các đối tượng nhận khoán bảo vệ rừng đạt 4.724 tỷ đồng. Trong đó: 86.423 cộng đồng dân cư nhận 3.914 tỷ đồng, chiếm 82,84%; 11.704 hộ gia đình nhận 637 tỷ đồng, chiếm 13,49%; 177 tổ chức khác nhận 173 tỷ đồng, chiếm 3,67%.
Đối với nguồn thu từ dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon rừng (ERPA), có 5 nhóm đối tượng được hưởng lợi. Trong đó, 138 chủ rừng là tổ chức được chi trả 749,1 tỷ đồng, chiếm 70,33%; 77.701 hộ gia đình, cá nhân được chi trả 154,61 tỷ đồng; 1.078 cộng đồng dân cư được chi trả 67,08 tỷ đồng; và 507 UBND cấp xã cùng các tổ chức được Nhà nước giao quản lý rừng được chi trả 94,36 tỷ đồng.
Phần lớn nguồn kinh phí được các chủ rừng là tổ chức sử dụng để tái đầu tư cho công tác bảo vệ và phát triển rừng thông qua giao khoán bảo vệ rừng, hỗ trợ sinh kế cộng đồng và triển khai các biện pháp lâm sinh.
Qua đó, nguồn thu từ dịch vụ môi trường rừng tiếp tục phát huy vai trò là nguồn lực quan trọng cho bảo vệ, phát triển rừng, nâng cao chất lượng rừng, cải thiện sinh kế người dân và tăng cường hiệu quả quản lý tài nguyên rừng trong giai đoạn mới.