Gắn an ninh nguồn nước với phục hồi hệ sinh thái sông Hồng - Thái Bình

Tiếp can tổng hợp trên toàn lưu vực

An ninh nguồn nước phụ thuộc vào lượng nước, chất lượng nước và tình trạng hệ sinh thái. Khi nguồn nước suy giảm hoặc hệ sinh thái bị suy thoái, đời sống và sinh kế của người dân cũng chịu tác động. Vì vậy, bảo vệ nguồn nước cần được thực hiện cùng với phục hồi hệ sinh thái và nâng cao khả năng thích ứng của cộng đồng. 

Theo hướng tiếp cận này, Dự án GEF8 - ERIP “Nâng cao an ninh nguồn nước, đa dạng sinh học và sinh kế thích ứng thông qua quản lý tổng hợp tài nguyên nước và phục hồi hệ sinh thái tại lưu vực sông Hồng - Thái Bình” đang được triển khai tại lưu vực sông Hồng - Thái Bình. Cục Quản lý tài nguyên nước (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) là đơn vị chủ trì thực hiện, với sự đồng hành, hỗ trợ của Quỹ Môi trường toàn cầu (GEF) và Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO).

Nâng cao an ninh nguồn nước, đa dạng sinh học và sinh kế thích ứng thông qua quản lý tổng hợp tài nguyên nước và phục hồi hệ sinh thái tại lưu vực sông Hồng - Thái Bình. Ảnh: Tùng Đinh.

Dự án góp phần đưa các định hướng của Luật Tài nguyên nước năm 2023 vào thực tiễn thông qua nghiên cứu, thử nghiệm giải pháp quản lý nước theo lưu vực sông, phục hồi hệ sinh thái và hỗ trợ người dân thích ứng với biến đổi khí hậu.

Theo ông Ulrich Apel, đại diện Ban Thư ký GEF, dự án hướng tới áp dụng phương pháp tiếp cận quản lý tổng hợp tài nguyên nước gắn với phục hồi hệ sinh thái, qua đó tăng cường an ninh nguồn nước, bảo tồn đa dạng sinh học, phục hồi hệ sinh thái và nâng cao sinh kế thích ứng cho cộng đồng.

Để triển khai cách tiếp cận này, dự án tập trung kiểm kê tài nguyên nước và xây dựng nền tảng phục vụ quản lý đa ngành. Trên cơ sở đó, dự án nghiên cứu, triển khai các giải pháp thuận tự nhiên; tìm hiểu cơ chế chi trả dịch vụ hệ sinh thái từ cấp cơ sở; đồng thời tăng cường sự tham gia của cộng đồng và xây dựng chiến lược nhân rộng các mô hình phù hợp.

Ông Ulrich Apel nhấn mạnh, một trong những điểm quan trọng của ERIP là cách tiếp cận tích hợp trên toàn lưu vực, kết nối các vấn đề về nước, sinh kế, môi trường, đa dạng sinh học và cộng đồng dân cư, từ bảo vệ nguồn nước khu vực thượng nguồn đến hạ lưu. Dự án đồng thời có điều kiện tiếp cận, học hỏi kinh nghiệm từ các dự án thuộc chương trình phục hồi hệ sinh thái toàn cầu đang được triển khai tại nhiều quốc gia. Những kinh nghiệm này sẽ hỗ trợ quá trình lựa chọn, hoàn thiện giải pháp phù hợp với điều kiện của lưu vực sông Hồng - Thái Bình.

Ưu tiên kết quả có thể áp dụng lâu dài

Cục trưởng Cục Quản lý tài nguyên nước Châu Trần Vĩnh cho biết, việc triển khai dự án là cơ hội để cán bộ Cục Quản lý tài nguyên nước nghiên cứu, thử nghiệm các giải pháp kết hợp quản lý nguồn nước với phục hồi hệ sinh thái và bảo tồn đa dạng sinh học. Các kết quả của dự án được kỳ vọng góp phần tăng cường an ninh nguồn nước, đồng thời hỗ trợ người dân xây dựng sinh kế thích ứng.

Các kết quả của dự án được kỳ vọng góp phần tăng cường an ninh nguồn nước, đồng thời hỗ trợ người dân lưu vực sông Hồng - Thái Bình xây dựng sinh kế thích ứng. Ảnh: Tùng Đinh.

Để đạt được mục tiêu đó, theo Cục trưởng Châu Trần Vĩnh, các hoạt động của dự án cần bám sát nhu cầu và ưu tiên của Việt Nam. Các công cụ, kết quả nghiên cứu và mô hình được xây dựng phải có khả năng phục vụ hoạch định chính sách, quản lý lưu vực sông và phục hồi hệ sinh thái trong thực tế. Bên cạnh đó, việc kết nối dự án với các chương trình, dự án và sáng kiến liên quan sẽ giúp sử dụng hiệu quả nguồn lực, hạn chế trùng lặp và mở rộng tác động.

Cục Quản lý tài nguyên nước sẽ tiếp tục phối hợp với GEF, FAO và các đối tác trong quá trình thực hiện, hướng tới duy trì những kết quả phù hợp sau khi dự án kết thúc và từng bước nhân rộng tại các lưu vực sông khác.

Từ kinh nghiệm triển khai dự án, Cục Quản lý tài nguyên nước cũng đang nghiên cứu các đề xuất hợp tác cho chu kỳ GEF-9, tập trung vào an ninh nguồn nước, quản lý tổng hợp tài nguyên nước, phục hồi hệ sinh thái và thích ứng với biến đổi khí hậu.