Hồ chứa nước ngọt Lạc Địa giải bài toán hạn, mặn vùng ven biển

Công trình do Ban Quản lý dự án Nông nghiệp tỉnh Vĩnh Long làm chủ đầu tư, được phê duyệt qua nhiều quyết định của UBND tỉnh, với mục tiêu xây dựng hệ thống hồ trữ nước ngọt phục vụ sinh hoạt và sản xuất, đảm bảo người dân tiếp cận nguồn nước ổn định, nhất là trong mùa khô. Dự án đồng thời gắn với quy hoạch khu di tích căn cứ cách mạng Bưng Lạc Địa và phát triển khu dân cư tập trung, góp phần sử dụng hiệu quả tài nguyên đất đai, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Thực tế cho thấy, khu vực ven biển ĐBSCL thường xuyên chịu ảnh hưởng nặng nề của xâm nhập mặn, đặc biệt trong các đợt cao điểm mùa khô 2015-2016 và 2019-2020. Nguồn nước từ thượng nguồn sông Mekong suy giảm từ 20-40% so với trung bình nhiều năm, khiến tình trạng thiếu nước ngọt ngày càng nghiêm trọng. Độ mặn tăng cao, xâm nhập sâu vào nội đồng không chỉ ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp mà còn đe dọa trực tiếp đến đời sống người dân.

Trong bối cảnh đó, việc hình thành các hồ chứa nước ngọt như Lạc Địa  được xem là giải pháp căn cơ, giúp chủ động nguồn nước tại chỗ, giảm phụ thuộc vào nguồn nước tự nhiên vốn ngày càng bất ổn.

Dự án có tổng diện tích sử dụng đất hơn 126ha, trong đó riêng hạng mục hồ chứa chiếm gần 93ha. Với dung tích khoảng 2,3 triệu m3, hồ chứa nước ngọt Lạc Địa được kỳ vọng trở thành “túi nước” chiến lược, đảm bảo nguồn nước sinh hoạt và sản xuất cho khoảng 60.000 hộ dân ven biển Vĩnh Long, qua đó nâng cao khả năng chủ động ứng phó hạn hán, xâm nhập mặn cho toàn khu vực. Hệ thống gồm 3 hồ liên kết, kết hợp các hạng mục phụ trợ như đường giao thông nội bộ, kênh dẫn, cống điều tiết và hệ thống điện chiếu sáng.

Không chỉ dừng ở chức năng trữ nước, công trình còn được đầu tư đồng bộ với hệ thống giao thông kết nối, tạo điều kiện phát triển các cụm dân cư nông thôn theo hướng hiện đại, đồng thời mở ra tiềm năng phát triển du lịch sinh thái tại khu vực Lạc Địa.

Tổng mức đầu tư dự án hơn 352 tỷ đồng từ nguồn ngân sách Trung ương, thuộc kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025, cho thấy sự ưu tiên nguồn lực cho các công trình hạ tầng thích ứng biến đổi khí hậu.

Đến nay, các hạng mục chính cơ bản hoàn thành, trong đó gói thầu hồ chứa đạt khoảng 98% giá trị hợp đồng, hạng mục giao thông đạt khoảng 90%. Công trình dự kiến hoàn thành, bàn giao trong năm 2026.

Theo ông Lê Minh Truyền, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án Nông nghiệp tỉnh Vĩnh Long, khi dự án hồ chứa nước ngọt Lạc Địa hoàn thành, kết hợp với hồ chứa nước Kênh Lấp (xã Tân Xuân), khu vực ven biển sẽ hình thành hệ thống trữ nước ngọt quy mô lớn, phục vụ sinh hoạt và sản xuất cho hàng chục nghìn hộ dân.

“Công trình giúp đảm bảo tất cả người dân trong khu vực được tiếp cận nguồn nước sạch ổn định, không gián đoạn, nhất là trong mùa khô”, ông Truyền cho biết.

“Đợt cao điểm mùa khô 2019-2020, hạn mặn rất khốc liệt, ngay cả hồ Kênh Lấp dung tích 800.000 m3 cũng cạn trơ đáy. Nhiều nơi bà con phải sử dụng nước nhiễm mặn. Vì vậy, khi tham gia xây dựng công trình này, tôi rất phấn khởi, mong sớm hoàn thành để người dân có nước ngọt sử dụng”, ông Trường chia sẻ.

Khi đi vào vận hành, hồ chứa nước ngọt Lạc Địa không chỉ đảm bảo nguồn nước ổn định cho sinh hoạt, sản xuất mà còn góp phần giảm áp lực khai thác nước ngầm, nâng cao khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu, hướng tới phát triển bền vững vùng ven biển ĐBSCL.