Hợp tác liên ngành thực thi Nghị định thư Montreal trong giai đoạn mới

Tiến tới loại trừ 97,5% mức tiêu thụ cơ sở HCFC từ năm 2030

Ngày 29/9, Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tổ chức Lễ ký kết các Biên bản hợp tác triển khai Dự án “Quản lý bền vững các chất được kiểm soát theo Nghị định thư Montreal” (Dự án SMS-MP).

Tại sự kiện, Cục Biến đổi khí hậu đã ký kết 3 biên bản hợp tác với các đơn vị: Cục Hải quan (Bộ Tài chính), Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên (Bộ Giáo dục và Đào tạo), Cục Đường sắt Việt Nam (Bộ Giao thông vận tải) và Công ty Cổ phần Vận tải đường sắt (Tổng công ty Đường sắt Việt Nam).

Thời gian tới, các đơn vị sẽ phối hợp liên ngành triển khai Dự án SMS-MP, nhằm quản lý các chất được kiểm soát (HCFC, HFC) và hỗ trợ Việt Nam thực hiện các nghĩa vụ theo Nghị định thư Montreal về các chất làm suy giảm tầng ô-dôn. Dự án do Quỹ Đa phương thi hành Nghị định thư Montreal tài trợ không hoàn lại thông qua Ngân hàng Thế giới và Chương trình Môi trường Liên hợp quốc. Mục tiêu nhằm hỗ trợ Việt Nam thực hiện nghĩa vụ loại trừ 97,5% mức tiêu thụ cơ sở HCFC từ năm 2030 và giảm 10% mức tiêu thụ cơ sở HFC từ năm 2029.

Theo ông Nguyễn Tuấn Quang, Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu, giai đoạn tới đây, Việt Nam sẽ thực hiện đồng thời lộ trình loại trừ HCFC và giảm dần HFC. Đây không chỉ là vấn đề quản lý môi chất lạnh mà liên quan trực tiếp đến kiểm soát xuất nhập khẩu, năng lực của đội ngũ kỹ thuật viên, hệ thống đào tạo, chuyển đổi công nghệ cũng như sự tham gia của doanh nghiệp và các cơ sở sử dụng thiết bị.

Hợp tác quản lý, kiểm soát môi chất lạnh

Trong hợp tác với Cục Hải quan, hai Cục sẽ trao đổi thông tin, hỗ trợ quản lý rủi ro, nâng cao năng lực và trang thiết bị cho lực lượng hải quan, góp phần phòng ngừa và xử lý các hành vi vi phạm trong xuất nhập khẩu các chất được kiểm soát.

Đối với Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên, quan hệ hợp tác nhằm tăng cường năng lực cho các cơ sở giáo dục nghề nghiệp và người lao động trong lĩnh vực làm lạnh và điều hòa không khí. Trọng tâm là xây dựng, lồng ghép các nội dung về quản lý môi chất lạnh và thực hành kỹ thuật tốt vào hoạt động đào tạo; tăng cường trang thiết bị thực hành và phát triển đội ngũ giảng viên, kỹ thuật viên đáp ứng yêu cầu chuyển đổi công nghệ.

Đối với Cục Đường sắt Việt Nam và Công ty Cổ phần Vận tải đường sắt, các đơn vị sẽ hợp tác thử nghiệm, đánh giá và từng bước chuyển đổi công nghệ sử dụng môi chất lạnh có giá trị tiềm năng làm nóng lên toàn cầu thấp trong hệ thống điều hòa không khí trên toa xe đường sắt. Sự phối hợp giữa cơ quan quản lý chuyên ngành và doanh nghiệp trực tiếp khai thác vận tải sẽ tạo điều kiện thử nghiệm, đánh giá công nghệ trong điều kiện vận hành thực tế, làm cơ sở xem xét khả năng áp dụng, từng bước chuyển đổi và nhân rộng phù hợp trong lĩnh vực đường sắt.

Theo Cục trưởng Nguyễn Tuấn Quang, ba biên bản hợp tác tuy tập trung vào các lĩnh vực khác nhau nhưng có mối liên hệ chặt chẽ, từ quản lý, kiểm soát các chất này tại khâu xuất nhập khẩu; xây dựng năng lực và kỹ năng cho lực lượng kỹ thuật; đến thử nghiệm, đánh giá các giải pháp chuyển đổi công nghệ trong thực tiễn. Sự tham gia của các cơ quan quản lý, cơ quan chuyên môn và doanh nghiệp giúp kết nối nguồn lực của dự án với năng lực và điều kiện thực tế của từng ngành, lĩnh vực.

Đại diện Cục Hải quan, Phó Cục trưởng Âu Anh Tuấn nhấn mạnh những kết quả hợp tác trong thời gian qua đã giúp cơ quan hải quan cập nhật các phương thức, thủ đoạn buôn lậu và gian lận thương mại; phối hợp xác minh thông tin xử lý các vụ việc vi phạm; đồng thời đối chiếu số liệu xuất nhập khẩu các chất được kiểm soát để phục vụ xây dựng báo cáo quốc gia thực thi nghĩa vụ điều ước quốc tế. Trong bối cảnh khung pháp lý và yêu cầu giám sát xuất nhập khẩu ngày càng chặt chẽ, quan hệ hợp tác giai đoạn mới giữa hai cơ quan sẽ càng đi vào chiều sâu, phục vụ công tác quản lý.

Sau lễ ký kết, các đơn vị sẽ xây dựng kế hoạch triển khai các hoạt động hợp tác, duy trì trao đổi thường xuyên và cùng tháo gỡ những khó khăn phát sinh trong quá trình thực hiện dự án.