Xây dựng, kết nối hệ thống dữ liệu đất đai theo hướng ‘đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung’ góp phần hiện đại hóa quản lý đất đai.
Từ hồ sơ đất đai đến dữ liệu dùng chung
Xây dựng hệ thống thông tin đất đai đồng bộ, thống nhất, kết nối và chia sẻ dữ liệu trên phạm vi cả nước đang được chuyển mạnh từ yêu cầu pháp lý sang triển khai thực tế, với mục tiêu cơ bản hoàn thành cơ sở dữ liệu đất đai vào năm 2026, hoàn thành đo đạc lập bản đồ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai đối với diện tích chưa có trong cơ sở dữ liệu vào 2027.
Luật Đất đai 2024 dành riêng một chương quy định về Hệ thống thông tin quốc gia về đất đai và Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, tạo cơ sở pháp lý cho việc chuyển từ phương thức quản lý dựa nhiều vào hồ sơ giấy, dữ liệu phân tán sang quản lý trên nền tảng dữ liệu số.
Theo Luật, Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai bao gồm nhiều nhóm thông tin quan trọng, từ dữ liệu địa chính, điều tra và đánh giá đất đai, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, giá đất đến thống kê, kiểm kê, thanh tra, kiểm tra, giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo và các dữ liệu khác liên quan đến đất đai. Các nhóm dữ liệu này phải được xây dựng đồng bộ, thống nhất theo tiêu chuẩn, quy chuẩn quốc gia, tạo nền tảng cho việc kết nối và khai thác trên phạm vi cả nước.
Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai giúp người dân giảm giấy tờ, rút ngắn thời gian và đơn giản hóa thủ tục hành chính. Ảnh: Phạm Oanh.
Đáng chú ý, mục tiêu của hệ thống không chỉ dừng ở việc số hóa và lưu trữ thông tin. Luật hướng tới hình thành một hạ tầng dữ liệu đất đai dùng chung, trong đó các cơ quan nhà nước có thể khai thác, sử dụng dữ liệu theo chức năng, nhiệm vụ; người dân, doanh nghiệp từng bước được hưởng lợi từ việc giảm giấy tờ, rút ngắn thời gian và đơn giản hóa thủ tục hành chính.
Từ yêu cầu đó, quá trình triển khai đang được cụ thể hóa bằng những nhiệm vụ và mốc tiến độ rõ ràng. Tại Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Cục Chuyển đổi số được giao chủ trì xây dựng hạ tầng số, kết nối, chia sẻ cơ sở dữ liệu đất đai; thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và AI, đồng thời bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng. Mục tiêu đến quý IV/2027 hoàn thành Hệ thống thông tin quốc gia về đất đai và Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, sẵn sàng kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành.
Có thể thấy, từ khung pháp lý đến tổ chức thực hiện, hệ thống dữ liệu đất đai thống nhất đang từng bước được hình thành, với yêu cầu không chỉ đủ dữ liệu mà phải "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung". Đây cũng là nền tảng để các địa phương đẩy nhanh tiến độ xây dựng, hoàn thiện và đưa dữ liệu đất đai vào phục vụ quản lý, giải quyết thủ tục hành chính trên thực tế.
Địa phương tăng tốc làm sạch dữ liệu
Từ những định hướng lớn, chuyển đổi dữ liệu đất đai đang được cụ thể hóa bằng những bước đi quyết liệt tại các địa phương, trong đó, đáng chú ý là những chiến dịch quy mô lớn nhằm làm sạch dữ liệu đất đai và kết nối với dữ liệu dân cư.
Trong đó, thành phố Hà Nội đang đẩy nhanh chiến dịch “45 ngày” xây dựng, làm sạch và chuẩn hóa dữ liệu đất đai. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, thành phố hiện có hơn 4,9 triệu thửa đất trên bản đồ; sau gần 45 ngày triển khai, đã xây dựng cơ sở dữ liệu cho hơn 2,7 triệu thửa, trong đó gần 1,8 triệu thửa hoàn thành theo tiêu chí.
Người dân được hướng dẫn thực hiện kê khai, đăng ký đất đai trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công Quốc tại các Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai. Ảnh: An Khang.
Hà Nội phấn đấu đến ngày 25/8 sẽ hoàn thành biên tập bản đồ địa chính, tạo lập dữ liệu cho khoảng 3 triệu thửa, tiếp tục xây dựng dữ liệu cho khoảng 1,8 triệu thửa, chủ yếu là đất nông nghiệp; đồng thời hoàn thành liên kết dữ liệu không gian đối với 2,3 triệu thửa đất.
Cùng với đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường đang phối hợp Công an thành phố đã xác minh, đối khớp thông tin chủ sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất của 2.460.969 thửa đất, căn hộ chung cư với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Đây là bước quan trọng để xác thực thông tin nhân thân, hạn chế sai lệch và mở đường cho việc liên thông dữ liệu trong giải quyết thủ tục hành chính.
Tại Bắc Ninh, tỉnh đang triển khai đồng bộ chiến dịch đo đạc, lập bản đồ địa chính, xây dựng và làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai. Toàn tỉnh đã xây dựng dữ liệu cho khoảng 1,9 triệu thửa đất, trong đó hơn 702.000 thửa được chuẩn hóa; khoảng 1,2 triệu thửa tiếp tục được rà soát, hoàn thiện.
Mục tiêu Bắc Ninh đặt ra là đến hết năm 2026, 100% thửa đất trên địa bàn được tạo lập dữ liệu số, bảo đảm tiêu chí “đúng - đủ - sạch - sống”, đồng thời kết nối, chia sẻ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các hệ thống liên quan. Đáng chú ý, tỉnh đặt mục tiêu đưa 100% thủ tục hành chính về đất đai đủ điều kiện lên dịch vụ công trực tuyến toàn trình vào cuối năm nay.
Còn tại Đồng Nai, việc làm sạch dữ liệu được thực hiện theo hướng phân nhóm để xử lý đến từng thửa đất. Đến hết tháng 7/2026, địa phương có gần 2,9 triệu thửa đất, trong đó gần 2 triệu thửa, chiếm khoảng 68%, đã đạt tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống”; gần 900.000 thửa thuộc cần tiếp tục rà soát, bổ sung thông tin.
Văn phòng Đăng ký đất đai thành phố đã phân loại, bàn giao danh sách các thửa chưa đạt yêu cầu cho 95 phường, xã để cập nhật, đo đạc và hoàn thiện dữ liệu; đồng thời hướng dẫn địa phương xác minh các trường hợp thiếu hoặc sai lệch thông tin.
Có thể thấy, từ những thửa đất được số hóa đến hệ thống dữ liệu được kết nối, một phương thức quản lý đất đai mới đang dần hình thành. Khi dữ liệu được chuẩn hóa, chia sẻ và cập nhật liên tục, quản lý đất đai sẽ từng bước chuyển từ quản hồ sơ sang quản trị bằng dữ liệu, minh bạch hơn, chính xác hơn và hiệu quả hơn.