Không được chủ quan với hạn mặn ở vùng lúa và cây ăn trái

Ngày 29/1, đoàn công tác của Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã có chuyến làm việc tại tỉnh Đồng Tháp nhằm khảo sát tình hình sản xuất, chăm sóc lúa vụ đông xuân 2025-2026, cây ăn trái và giám sát hoạt động thu mua nông sản, đặc biệt là trái sầu riêng, nhằm bảo đảm an toàn thực phẩm trong mùa khô và dịp Tết Nguyên đán.

Đoàn công tác thăm khu vực sản xuất trong đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao của HTX Mỹ Thành Bắc (xã Mỹ Thành). Ảnh: Minh Đảm.

Vụ đông xuân 2025-2026, các tỉnh ĐBSCL đã xuống giống khoảng 1,5 triệu ha lúa. Qua kiểm tra thực tế tại một số vùng sản xuất, đoàn công tác nhận định vụ lúa đông xuân năm nay đang được triển khai đúng kế hoạch, lúa sinh trưởng và phát triển khá tốt. Hiện nay, nhiều diện tích đã bước vào giai đoạn trổ chín; một số diện tích đang ở giai đoạn đẻ nhánh - làm đòng; trong khi diện tích gieo sạ vào tháng 1/2026 vẫn đang ở giai đoạn lúa non.

Đối với các vùng có nguy cơ bị ảnh hưởng bởi hạn hán, xâm nhập mặn, đặc biệt là diện tích lúa gieo sạ muộn, đoàn công tác khuyến cáo các địa phương cần thường xuyên theo dõi diễn biến nguồn nước, chủ động lấy và trữ nước ngọt, tuyệt đối không để nước mặn làm ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng, phát triển của cây lúa. Việc bảo vệ nguồn nước ngọt được xác định là yếu tố then chốt để đảm bảo năng suất và chất lượng lúa trong suốt mùa khô.

Ông Nguyễn Quốc Mạnh, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật kiểm tra lúa đông xuân tại Đồng Tháp. Ảnh: Minh Đảm.

Bên cạnh đó, trong thời điểm cận Tết Nguyên đán, bà con nông dân cần duy trì việc thăm đồng thường xuyên. Các cơ quan chuyên môn cần tăng cường công tác dự báo, dự tính tình hình sâu bệnh để có biện pháp phòng trừ kịp thời trước, trong và sau Tết, nhất là đối với các đối tượng dịch hại nguy hiểm như bệnh đạo ôn cổ bông, lem lép hạt.

Đối với cây ăn trái, đoàn công tác đặc biệt lưu ý công tác quản lý và tích trữ nước trong mùa khô. Theo khuyến cáo, người dân cần thường xuyên theo dõi độ mặn trên sông, chủ động trữ nước ngọt trong hệ thống kênh mương nội đồng, ao, mương liếp trong vườn để đảm bảo nguồn nước tưới khi xảy ra khô hạn.

Ngoài ra, vấn đề an toàn thực phẩm, nhất là đối với các loại trái cây xuất khẩu và tiêu thụ nội địa dịp Tết, tiếp tục được đặt ra như một yêu cầu quan trọng. Đoàn công tác đề nghị các ngành chức năng địa phương tăng cường giám sát, kiểm tra dư lượng hóa chất bảo vệ thực vật, đồng thời chú trọng kiểm soát kim loại nặng, đặc biệt là cadimi, trên các loại trái cây, trong đó có sầu riêng.

Ông Nguyễn Quốc Mạnh, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cho biết, đến thời điểm hiện nay, kế hoạch sản xuất vụ đông xuân 2025-2026 tại các tỉnh ĐBSCL cơ bản đã đạt yêu cầu đề ra. Lúa sinh trưởng tốt, một số khu vực đã bắt đầu thu hoạch. Tuy nhiên, Cục khuyến cáo các địa phương kết thúc việc xuống giống lúa đông xuân sau tháng 1, tập trung toàn lực cho công tác chăm sóc, bảo vệ diện tích đã gieo sạ.

Theo ông Mạnh, dù dự báo hạn hán và xâm nhập mặn vụ đông xuân năm nay không gay gắt như vụ 2024-2025 và một số năm trước, song các địa phương tuyệt đối không được chủ quan. Đặc biệt, đối với cây ăn trái, việc lấy nước tưới cần được kiểm tra độ mặn chặt chẽ. Nếu tưới nhầm nước nhiễm mặn, cây có thể bị suy kiệt, giảm năng suất, thậm chí chết cây.

“Cây sầu riêng là loại cây rất mẫn cảm với xâm nhập mặn. Chỉ cần lơ là trong khâu kiểm tra độ mặn của nước tưới cũng có thể gây thiệt hại nghiêm trọng cho vườn cây”, ông Nguyễn Quốc Mạnh nhấn mạnh.

Đoàn công tác kiểm tra hoạt động thu mua sầu riêng của Công ty Hoa Việt Nông tại xã Ngũ Hiệp. Ảnh: Minh Đảm.

Trước vai trò là vùng sản xuất lúa và cây ăn trái trọng điểm của cả nước, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cho biết sẽ tiếp tục chỉ đạo các trung tâm chuyên môn phối hợp chặt chẽ với chi cục trồng trọt và bảo vệ thực vật các địa phương tăng cường thăm đồng, theo dõi sinh vật gây hại, kịp thời đưa ra các biện pháp phòng trừ hiệu quả. Đồng thời, công tác bảo đảm an toàn thực phẩm đối với nông sản cung ứng cho thị trường dịp Tết Nguyên đán 2026 sẽ tiếp tục được kiểm soát chặt chẽ, góp phần bảo vệ sản xuất và quyền lợi người tiêu dùng.