Chính phủ vừa ban hành Nghị định 110/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung nhiều điểm mới quan trọng về trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR). Nghị định mới vừa kế thừa, vừa sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ một số quy định của Nghị định số 08/2022/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 05/2025/NĐ-CP) và Nghị định số 48/2026/NĐ-CP; trong đó, quy định về đối tượng thực hiện trách nhiệm tái chế và trách nhiệm xử lý chất thải có nhiều thay đổi quan trọng.
So với các quy định trước đây, Nghị định 110/2026 đã bổ sung một số trường hợp cụ thể về đối tượng phải thực hiện trách nhiệm tái chế để thuận lợi trong quá trình triển khai.
Theo đó, đối tượng phải thực hiện trách nhiệm này gồm nhà sản xuất, nhập khẩu các sản phẩm, bao bì (bao bì; ắc quy, pin sạc nhiều lần; dầu, nhớt; săm lốp; điện, điện tử; phương tiện giao thông đường bộ) để đưa ra thị trường Việt Nam. Một số trường hợp cụ thể được thực hiện như sau:
Trường hợp sản phẩm, bao bì có cùng nhãn hiệu được sản xuất tại nhiều nhà sản xuất khác nhau thì tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm về ghi nhãn hàng hóa theo quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa là đối tượng thực hiện trách nhiệm tái chế;
Trường hợp tổ chức, cá nhân sản xuất là bên nhận gia công sản phẩm, bao bì cho bên đặt gia công thì bên đặt gia công là đối tượng thực hiện trách nhiệm tái chế;
Trường hợp ủy thác nhập khẩu sản phẩm, bao bì thì tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm về ghi nhãn hàng hóa theo quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa là đối tượng thực hiện trách nhiệm tái chế. Trường hợp bên nhận ủy thác chịu trách nhiệm về ghi nhãn hàng hóa thì sản phẩm, bao bì đưa ra thị trường là sản phẩm, bao bì chuyển giao cho bên ủy thác, doanh thu từ sản phẩm, bao bì đưa ra thị trường là tổng giá trị nhập khẩu và phí ủy thác.
Tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm tái chế là công ty mẹ hoặc công ty có các chi nhánh hạch toán độc lập được ủy quyền theo quy định của pháp luật dân sự để thực hiện trách nhiệm tái chế cho công ty con hoặc chi nhánh hạch toán độc lập.
Bao bì được quy định ở trên là bao bì thương phẩm (bao gồm cả loại bao bì trực tiếp và bao bì ngoài) theo quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa của sản phẩm, hàng hóa như sau: Thực phẩm theo quy định của pháp luật về an toàn thực phẩm (trừ kẹo cao su); mỹ phẩm theo quy định của Chính phủ về điều kiện sản xuất mỹ phẩm; thuốc theo quy định của pháp luật về dược; phân bón, thức ăn chăn nuôi, thuốc thú y theo quy định của pháp luật về phân bón, thức ăn chăn nuôi, thuốc thú y; xà phòng, chất tẩy rửa, làm bóng và chế phẩm vệ sinh dùng trong nông nghiệp, y tế và hoạt động sinh hoạt; xi măng.
Bai bì nhựa là một trong những sản phẩm phải thực hiện trách nhiệm tái chế. Ảnh: Phạm Oanh.Theo quy định mới, đối tượng phải đóng góp tài chính để hỗ trợ hoạt động xử lý chất thải gồm: Nhà sản xuất, nhập khẩu các sản phẩm, bao bì (bao bì thuốc bảo vệ thực vật; pin dùng một lần; tã lót, bỉm, băng vệ sinh, khăn ướt dùng một lần; kẹo cao su; thuốc lá; sản phẩm có thành phần nhựa) để đưa ra thị trường Việt Nam.
Một số trường hợp cụ thể được thực hiện như sau: Trường hợp sản phẩm, bao bì có cùng nhãn hiệu được sản xuất tại nhiều nhà sản xuất khác nhau thì tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm về ghi nhãn hàng hóa theo quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa là đối tượng thực hiện trách nhiệm đóng góp tài chính; Trường hợp tổ chức, cá nhân sản xuất là bên nhận gia công sản phẩm, bao bì cho bên đặt gia công để đưa ra thị trường Việt Nam thì bên đặt gia công là đối tượng thực hiện trách nhiệm đóng góp tài chính;
Trường hợp ủy thác nhập khẩu sản phẩm, bao bì thì tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm về ghi nhãn hàng hóa theo quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa là đối tượng thực hiện trách nhiệm đóng góp tài chính. Trường hợp bên nhận ủy thác chịu trách nhiệm về ghi nhãn hàng hóa thì sản phẩm, bao bì đưa ra thị trường là sản phẩm, bao bì chuyển giao cho bên ủy thác, doanh thu từ sản phẩm, bao bì đưa ra thị trường là tổng giá trị nhập khẩu và phí ủy thác;
Tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm đóng góp tài chính là công ty mẹ hoặc công ty có các chi nhánh hạch toán độc lập được ủy quyền theo quy định của pháp luật về dân sự để thực hiện trách nhiệm cho công ty con hoặc chi nhánh hạch toán độc lập.
Có một lưu ý, khác với bao bì phải thực hiện trách nhiệm tái chế, bao bì phải thực hiện trách nhiệm xử lý chất thải là bao bì trực tiếp của sản phẩm, hàng hóa theo quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa.