Lào Cai yêu cầu kiểm soát chặt nguồn thải, xử lý dứt điểm vi phạm từ cơ sở; người đứng đầu địa phương phải chịu trách nhiệm nếu để xảy ra ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.
Bảo đảm nguyên tắc “6 rõ, 1 xuyên suốt”
UBND tỉnh Lào Cai vừa ban hành Chỉ thị số 14/CT-UBND về tăng cường công tác quản lý, bảo vệ môi trường trên địa bàn tỉnh. Chỉ thị đặt ra yêu cầu chuyển mạnh từ xử lý thụ động sang chủ động phòng ngừa, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của từng sở, ngành và chính quyền cấp xã.
Theo UBND tỉnh, thời gian qua, hạ tầng kỹ thuật bảo vệ môi trường từng bước được đầu tư, hoạt động quan trắc, giám sát có chuyển biến, nhất là kiểm soát tự động nguồn phát thải tại các cơ sở sản xuất quy mô lớn.
Tuy nhiên, hạ tầng tại một số khu, cụm công nghiệp còn thiếu đồng bộ; hoạt động khai thác, chế biến khoáng sản tại một số nơi tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm. Đáng chú ý, tại Khu công nghiệp Tằng Loỏng, nguy cơ ô nhiễm từ các bãi thải gyps và rủi ro sự cố hóa chất vẫn còn tiềm ẩn, diễn biến phức tạp. Việc phát hiện, xử lý vi phạm môi trường tại một số nơi cũng chưa kịp thời.
Trước thực tế này, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu bảo vệ môi trường phải được xác định là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, cấp bách và xuyên suốt trong phát triển kinh tế - xã hội. Hiệu quả thực hiện phải được lượng hóa bằng kết quả cụ thể, từ kiểm soát nguồn thải, phát hiện và xử lý vi phạm đến khắc phục ô nhiễm, giải quyết phản ánh của người dân. Kết quả thực hiện nhiệm vụ bảo vệ môi trường sẽ được đưa vào tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ, thi đua, khen thưởng hằng năm đối với tập thể, cá nhân và người đứng đầu.
Một yêu cầu đáng chú ý là thực hiện phương thức quản lý theo nguyên tắc “6 rõ, 1 xuyên suốt”, gồm rõ cơ quan chủ trì, nội dung xử lý, thời gian hoàn thành, trách nhiệm, thẩm quyền, sản phẩm kết quả và xuyên suốt theo dõi đến kết quả cuối cùng. Tỉnh yêu cầu kiểm soát từ sớm các nguồn thải có nguy cơ cao, xử lý dứt điểm từ cơ sở, không để vi phạm nhỏ tích tụ thành ô nhiễm lớn hoặc phát sinh điểm nóng môi trường.
Tăng cường giám sát hoạt động tập kết rác. Ảnh minh họa/Bích Hợp.Xã là lực lượng phản ứng đầu tiên
Chỉ thị xác lập nguyên tắc “Thông tin cùng biết, xử lý đúng cấp, một đầu mối chủ trì, trách nhiệm theo đến cùng”. Khi xuất hiện phản ánh về ô nhiễm, sự cố môi trường, dấu hiệu xả thải hoặc hiện tượng môi trường bất thường, chính quyền địa phương phải là lực lượng kiểm tra, xử lý, phản ứng đầu tiên.
Nếu vụ việc xảy ra và phạm vi ảnh hưởng chủ yếu trong một xã, phường, UBND cấp xã chủ trì kiểm tra, xác minh, xử lý theo thẩm quyền và thông tin tới Sở Nông nghiệp và Môi trường. Với vụ việc ảnh hưởng từ hai xã, phường trở lên hoặc có tính chất phức tạp, nghiêm trọng, nguy cơ ô nhiễm cao, Sở Nông nghiệp và Môi trường làm đầu mối xử lý và báo cáo UBND tỉnh.
Đặc biệt, Chủ tịch UBND xã, phường phải chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND tỉnh nếu để xảy ra ô nhiễm môi trường nghiêm trọng trên địa bàn mà không kịp thời phát hiện, xử lý hoặc báo cáo, kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý.
Cấp xã cũng được yêu cầu tăng cường kiểm tra các hộ gia đình, cá nhân, cơ sở sản xuất, kinh doanh nhỏ lẻ; giám sát hoạt động xả thải, tập kết, lưu giữ chất thải rắn, chất thải nguy hại và kịp thời ngăn chặn hành vi chôn lấp, đổ chất thải trái phép. Với vụ việc vượt thẩm quyền, địa phương phải kiểm tra, xác minh ban đầu, áp dụng ngay biện pháp ngăn tác động lan rộng trước khi chuyển thông tin cho cơ quan có thẩm quyền xử lý.
Vi phạm nghiêm trọng có thể bị đình chỉ hoạt động
Đối với Sở Nông nghiệp và Môi trường, tỉnh yêu cầu nâng chất lượng thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường, giấy phép môi trường; kiên quyết không đưa vào xây dựng, vận hành những công trình chưa đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường.
Hoạt động kiểm tra, giám sát các cơ sở sản xuất, kinh doanh cũng phải được tăng cường, đặc biệt với trường hợp cố tình gây ô nhiễm hoặc tái phạm nhưng không khắc phục. Các trường hợp vi phạm nghiêm trọng phải kiên quyết đình chỉ hoạt động theo quy định.
Với các khu công nghiệp, khu kinh tế, tỉnh yêu cầu rà soát toàn bộ hiện trạng hạ tầng bảo vệ môi trường; kiểm soát nước thải, khí thải, chất thải rắn và chất thải nguy hại, không để xảy ra tình trạng chôn lấp, đổ thải sai vị trí hoặc vận chuyển, xử lý chất thải trái quy định. Đồng thời, Lào Cai đặt mục tiêu xây dựng lộ trình chuyển đổi khu công nghiệp sinh thái, phấn đấu đến năm 2030 tỷ lệ khu công nghiệp sinh thái đạt khoảng 10% tổng số khu công nghiệp trên địa bàn.
Chỉ thị cũng yêu cầu triển khai phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn đồng bộ, trước hết tại những khu vực có đủ hạ tầng thu gom, vận chuyển và xử lý; tăng năng lực thu gom, tái chế, xử lý chất thải và nước thải tại đô thị, khu dân cư nông thôn tập trung, đồng thời xử lý ô nhiễm tại làng nghề và các điểm tập kết, bãi chôn lấp chất thải.
Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao làm đầu mối theo dõi, kiểm tra, đôn đốc thực hiện Chỉ thị. UBND tỉnh nhấn mạnh các sở, ngành, địa phương phải thực hiện đầy đủ trách nhiệm theo lĩnh vực, địa bàn quản lý, không coi mọi vấn đề có yếu tố môi trường đều là trách nhiệm riêng của Sở Nông nghiệp và Môi trường.