Nửa đầu tháng 9/2026, nguồn nước về đồng bằng sông Cửu Long được nhận định thuận lợi, song cuối kỳ cần đề phòng ngập cục bộ do dòng chảy thượng nguồn kết hợp triều tăng.
Theo báo cáo của Văn phòng Thường trực Ủy ban sông Mekong Việt Nam, nửa cuối tháng 8/2026, lượng mưa bình quân trên hạ lưu vực sông Mekong đạt khoảng 136 mm, thấp hơn trung bình nhiều năm khoảng 6%, nhưng chênh lệch khá lớn giữa các khu vực.
Mưa tập trung nhiều tại Trung - Nam Lào và Tây Nguyên, với lượng bình quân 183 mm, cao hơn trung bình nhiều năm khoảng 40%. Bắc Lào và Thái Lan đạt 172 mm, cao hơn khoảng 12%. Ngược lại, Đông Bắc Thái Lan, Biển Hồ và vùng châu thổ sông Mekong có lượng mưa thấp hơn trung bình nhiều năm lần lượt khoảng 36%, 30% và 45%.
Dù lượng mưa tại vùng châu thổ thấp, dòng chảy từ thượng nguồn lại có xu hướng gia tăng vào những ngày cuối tháng. Tại Chiềng Sẻn - trạm thủy văn đầu tiên trên dòng chính Mekong dùng để giám sát dòng chảy từ Trung Quốc xuống hạ du, mực nước trong nửa cuối tháng 8 dao động từ 4,9-7,2 m, lưu lượng khoảng 4.000-7.900 m³/s.
Nguồn nước về hạ lưu sông Mekong cao hơn trung bình nhiều năm. Ảnh: Trung Chánh.Sau giai đoạn giảm vào giữa kỳ, từ ngày 27/8 lưu lượng tăng nhanh, vượt trung bình nhiều năm và từ ngày 29/8 vượt cùng kỳ năm 2025. Đặc biệt, trong hai ngày cuối tháng, lưu lượng còn cao hơn giá trị lớn nhất cùng ngày của giai đoạn 2010-2025. Tổng lượng dòng chảy qua Chiềng Sẻn trong nửa cuối tháng đạt khoảng 6,6 tỷ m³, cao hơn trung bình nhiều năm khoảng 7%.
Xu thế nguồn nước đổ về tăng tiếp tục được ghi nhận khi dòng Mekong đi xuống khu vực trung và hạ lưu. Tại Nakhon Phanom, Tha-khek và Mục Đa Hản, mực nước lớn nhất đã vượt báo động I nhưng vẫn dưới báo động II. Trong khi đó, Khong Chàm đạt 14,53 m, cao hơn báo động II 0,03 m; Pắc Sế đạt 12,38 m, vượt báo động II 0,38 m.
Đáng chú ý hơn là diễn biến tại Kratie - trạm kiểm soát dòng chảy Mekong trước khi nước đi vào vùng đồng bằng châu thổ. Trong nửa cuối tháng 8, lưu lượng tại đây tăng từ khoảng 42.000 m³/s lên 49.500 m³/s, sau đó giảm còn khoảng 36.000 m³/s vào cuối kỳ.
Tổng lượng dòng chảy qua Kra-chê đạt khoảng 59,4 tỷ m³, cao hơn trung bình nhiều năm tới 54% và cao hơn cùng kỳ năm 2025 khoảng 65%. Văn phòng Thường trực Ủy ban sông Mekong Việt Nam cho biết, đợt tăng này có sự đóng góp của dòng chảy từ Trung và Nam Lào sau các đợt mưa lớn, kết hợp với lượng nước bổ sung từ lưu vực 3S gồm Sê San, Srê-pốk, Sê-kong và dòng chảy truyền xuống từ thượng nguồn.
Cùng với dòng chính sông Mekong, khả năng tích nước của Biển Hồ cũng đang được cải thiện. Mực nước trong nửa cuối tháng 8 tăng từ 3,4 m lên 4,9 m. Dù vẫn thấp hơn trung bình nhiều năm 0,2 m và thấp hơn cùng kỳ năm 2025 khoảng 0,7 m, nhưng dòng chảy ngược vào Biển Hồ đã tăng đáng kể.
Nhờ đó, dung tích Biển Hồ tăng mạnh từ khoảng 12 tỷ m³ lên 22,7 tỷ m³. So với trung bình nhiều năm, mức thiếu hụt chỉ còn khoảng 1 tỷ m³, tương đương 4%; so với cùng kỳ năm 2025 còn thấp hơn khoảng 4,8 tỷ m³. Diễn biến này có ý nghĩa quan trọng bởi Biển Hồ là “túi chứa” tự nhiên, tiếp nhận nước trong mùa lũ và bổ sung trở lại dòng Mekong trong mùa khô.
Những tín hiệu thuận lợi từ phía thượng nguồn đã thể hiện rõ tại hai trạm đầu nguồn của đồng bằng sông Cửu Long.
Tại Tân Châu, tổng lượng dòng chảy trong nửa cuối tháng 8 đạt khoảng 29,4 tỷ m³, tăng 32% so với nửa đầu tháng, cao hơn trung bình nhiều năm khoảng 17% và cao hơn cùng kỳ năm 2025 khoảng 12%. Tại Châu Đốc, tổng lượng dòng chảy đạt 6,7 tỷ m³, tăng tới 56% so với nửa đầu tháng, cao hơn trung bình nhiều năm 18% và cao hơn cùng kỳ năm trước khoảng 14%.
Bước sang nửa đầu tháng 9, diễn biến nguồn nước được dự báo tiếp tục chịu chi phối đồng thời bởi mưa, dòng chảy thượng nguồn, vận hành hồ chứa, khả năng tích nước của Biển Hồ và thủy triều.
Theo các dự báo được tổng hợp trong bản tin, lượng mưa trên lưu vực Mekong có thể tiếp tục phân bố không đều, tùy từng tiểu lưu vực dao động từ thấp hơn khoảng 15% đến cao hơn khoảng 20% so với trung bình nhiều năm. Một số đợt mưa lớn vẫn có khả năng xuất hiện.
Nguồn nước về đồng bằng sông Cửu Long cuối tháng 8 duy trì ở mức tương đối thuận lợi. Ảnh: Phạm Hiếu.Cùng với đó, hoạt động vận hành các hồ chứa cũng là yếu tố có thể làm dòng chảy biến động nhanh. Ngày 26/8, hồ thủy điện Nam Theun 2 đã xả nước có kiểm soát qua tràn. Trong nửa đầu tháng 9, khi dòng chảy đến hồ lớn, một số hồ chứa trên lưu vực có thể tiếp tục tăng lưu lượng xả nhằm bảo đảm an toàn công trình, qua đó làm dòng chảy trên các nhánh và dòng chính gia tăng hoặc biến động mạnh.
Trên cơ sở các yếu tố này, tổng lượng dòng chảy qua Kra-chê trong nửa đầu tháng 9 được nhận định đạt khoảng 38,5-46,7 tỷ m³, dao động từ thấp hơn 5% đến cao hơn 17% so với trung bình nhiều năm. Biển Hồ tuy vẫn tích ít nước hơn trung bình nhiều năm và cùng kỳ năm trước, nhưng có khả năng tiếp tục tăng dung tích nếu dòng chảy ngược từ sông Mekong được duy trì. Điều này sẽ góp phần cải thiện khả năng điều hòa nguồn nước cho hạ lưu trong thời gian tới.
Tại Tân Châu, mực nước lớn nhất ngày trong nửa đầu tháng 9 được nhận định dao động khoảng 2,6-3,4 m. Mực nước có khả năng xuống thấp vào khoảng ngày 6/9 rồi tăng trở lại, song mức cao nhất vẫn dưới báo động I. Lưu lượng trung bình ngày dự báo khoảng 20.000-23.500 m³/s. Tổng lượng dòng chảy qua Tân Châu trong kỳ có thể đạt 26,9-29,3 tỷ m³, cao hơn trung bình nhiều năm khoảng 6-16%. So với cùng kỳ năm 2025, lượng nước dao động từ thấp hơn khoảng 8% đến cao hơn khoảng 2%.
Trong khi đó, tại Châu Đốc, mực nước được dự báo có diễn biến đáng lưu ý hơn. Mực nước lớn nhất ngày có thể dao động từ 2,5-3,3 m, phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm và cao hơn cùng kỳ năm 2025 trong những ngày đầu tháng.
Sau khi xuống thấp vào khoảng ngày 5-7/9, mực nước được dự báo tăng trở lại. Đến cuối kỳ, tại một số thời điểm, mực nước Châu Đốc có thể xấp xỉ hoặc vượt báo động I từ 0,1-0,3 m, nhưng vẫn dưới báo động II. Lưu lượng trung bình ngày qua trạm dao động khoảng 4.600-5.800 m³/s và có khả năng tăng vào cuối kỳ. Tổng lượng dòng chảy ước đạt 6,2-7 tỷ m³, cao hơn trung bình nhiều năm khoảng 5-19% và từ xấp xỉ đến cao hơn khoảng 13% so với cùng kỳ năm 2025.
Theo nhận định của Văn phòng Thường trực Ủy ban sông Mekong Việt Nam, trong nửa đầu tháng 9 vẫn nghiêng về trạng thái thuận lợi đối với nguồn nước về đồng bằng sông Cửu Long. Tuy nhiên, lượng nước tương đối dồi dào cũng đặt ra một vấn đề khác: nguy cơ gia tăng mực nước tại các vùng thấp trũng khi dòng chảy thượng nguồn gặp kỳ triều cao. Đặc biệt trong những ngày cuối kỳ, nếu mưa lớn cục bộ xuất hiện cùng thời điểm dòng chảy từ thượng nguồn tăng và triều lên, nguy cơ ngập tại các khu vực trũng thấp, ven sông có thể gia tăng, nhất là khi mực nước Châu Đốc có khả năng xấp xỉ hoặc vượt báo động I.