Cải cách hành chính trong ngành Nông nghiệp và Môi trường đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ, với hai trục chính: đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và triển khai dịch vụ công trực tuyến trên quy mô lớn.
Báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường gửi Bộ Nội vụ cho thấy, quá trình này không chỉ là điều chỉnh kỹ thuật về thẩm quyền, mà đang từng bước tái cấu trúc cách thức vận hành của toàn ngành theo hướng “Trung ương làm chính sách - địa phương chủ động thực thi - người dân, doanh nghiệp là trung tâm phục vụ”.
Từ 500 nhiệm vụ còn khoảng 208 nhiệm vụ cấp Bộ
Theo báo cáo, tại thời điểm 30/6/2025, tổng số nhiệm vụ thuộc thẩm quyền của Bộ và Bộ trưởng là 500 nhiệm vụ. Đến tháng 4/2026, sau khi thực hiện phân cấp, phân quyền và rà soát, cơ cấu nhiệm vụ đã thay đổi đáng kể: 165 nhiệm vụ đã được phân cấp cho địa phương; dự kiến tiếp tục phân cấp thêm 61 nhiệm vụ; đồng thời bãi bỏ 66 nhiệm vụ. Như vậy, số nhiệm vụ còn lại ở cấp Bộ dự kiến chỉ còn khoảng 208 nhiệm vụ. Con số này cho thấy một sự dịch chuyển rõ rệt: từ mô hình quản lý tập trung sang mô hình phân quyền mạnh mẽ, trao quyền nhiều hơn cho chính quyền địa phương.
14 lĩnh vực đã được phân cấp toàn diện
Đáng chú ý, việc phân cấp không diễn ra cục bộ mà được triển khai đồng bộ trên 14 lĩnh vực quản lý của Bộ, bao gồm: Trồng trọt, bảo vệ thực vật; Chăn nuôi, thú y; Thủy sản, kiểm ngư; Lâm nghiệp, kiểm lâm; Thủy lợi, đê điều; Quản lý chất lượng nông lâm thủy sản; Tài nguyên nước; Địa chất và khoáng sản; Môi trường; Bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học; Khí tượng thủy văn; Biển và hải đảo; Đo đạc và bản đồ.
Tính đến 01/7/2025, đã có 152 thủ tục hành chính trong các lĩnh vực này được phân cấp cho chính quyền địa phương cấp tỉnh. Việc phân cấp trên diện rộng giúp rút ngắn quy trình, giảm tầng nấc trung gian và tăng tính chủ động cho địa phương trong giải quyết thủ tục hành chính.
Mục tiêu: Bộ chỉ giữ không quá 30% thủ tục hành chính
Một trong những mục tiêu quan trọng được đặt ra là giảm mạnh tỷ lệ thủ tục hành chính do cấp Bộ trực tiếp giải quyết. Tính đến tháng 4/2026, Bộ đang quản lý 638 thủ tục hành chính, trong đó cấp Bộ thực hiện 267 thủ tục, chiếm 41,84%.
Sau khi thực hiện phương án phân cấp và bãi bỏ: Tổng số thủ tục hành chính giảm còn 556; Số thủ tục cấp Bộ còn 141; Tỷ lệ giảm xuống còn 25,36%. Như vậy, Bộ không chỉ đạt mà còn vượt yêu cầu của Chính phủ về việc cấp Bộ chỉ thực hiện không quá 30% thủ tục hành chính trong năm 2026. Đây là một bước tiến lớn trong cải cách hành chính, góp phần đưa dịch vụ công đến gần hơn với người dân và doanh nghiệp.
282 dịch vụ công trực tuyến cấp Bộ, hơn 600 thủ tục toàn hệ thống
Song song với phân cấp, chuyển đổi số trong giải quyết thủ tục hành chính cũng được đẩy mạnh. Đến tháng 3/2026: Bộ đã cung cấp 282 dịch vụ công trực tuyến cấp Bộ; 98 dịch vụ công toàn trình; 184 dịch vụ công một phần. Đồng thời cung cấp 319 thủ tục hành chính tại địa phương: 274 thủ tục cấp tỉnh; 45 thủ tục cấp xã
Đáng chú ý, hệ thống đã được triển khai trên toàn quốc từ ngày 01/01/2026, với: 68.321 tài khoản được cấp; 3.349 đơn vị tham gia. Quy mô này cho thấy quá trình chuyển đổi số không còn ở mức thí điểm mà đã trở thành nền tảng vận hành chính thức của toàn ngành.
Kết nối dữ liệu, tích hợp VNeID: thay đổi trải nghiệm người dân
Một điểm đột phá trong triển khai dịch vụ công trực tuyến là việc tích hợp, kết nối dữ liệu.
Hệ thống của Bộ đã: Kết nối với Cổng Dịch vụ công quốc gia; Tích hợp cổng thanh toán trực tuyến; Kết nối cơ sở dữ liệu đăng ký doanh nghiệp.
Đặc biệt, đã triển khai tích hợp các giấy tờ quan trọng lên VNeID như: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; Giấy chứng nhận đăng ký tàu cá. Việc này giúp giảm thành phần hồ sơ, đơn giản hóa thủ tục và tạo thuận lợi rõ rệt cho người dân, doanh nghiệp.
Từ cải cách thủ tục đến cải cách mô hình quản trị
Nhìn tổng thể, quá trình phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số trong ngành Nông nghiệp và Môi trường không chỉ là cải cách thủ tục hành chính, mà là cải cách mô hình quản trị.
Trong đó: Trung ương tập trung vào xây dựng thể chế, chính sách; Địa phương chủ động trong tổ chức thực hiện; Hệ thống số hóa đóng vai trò nền tảng kết nối. Đây là mô hình phù hợp với xu thế quản trị hiện đại, nơi hiệu quả không còn đến từ kiểm soát tập trung, mà đến từ phân quyền hợp lý, minh bạch và ứng dụng công nghệ. Và quan trọng hơn, đó là cách để đưa cải cách hành chính từ “trên giấy” đi vào thực chất, tạo ra giá trị cụ thể cho người dân và doanh nghiệp.