Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành Văn bản 72/2026/VBHN-NĐ-BNNMT hợp nhất các quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đo đạc và bản đồ tại Nghị định số 18/2020/NĐ-CP, Nghị định số 04/2022/NĐ-CP và Nghị định số 228/2026/NĐ-CP.
Trong đó, Nghị định số 228/2026/NĐ-CP ngày 25/6/2026, có hiệu lực từ ngày 15/8/2026, bổ sung và điều chỉnh một số hành vi vi phạm, hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả và thẩm quyền xử phạt, phù hợp với hệ thống pháp luật và tổ chức bộ máy quản lý nhà nước hiện nay.
Văn bản áp dụng đối với tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài có hành vi vi phạm trong lĩnh vực đo đạc và bản đồ trên lãnh thổ Việt Nam. Các tổ chức thuộc diện xử phạt gồm doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp, hợp tác xã, nhà thầu nước ngoài, tổ chức nghề nghiệp, chi nhánh, văn phòng đại diện và các cơ quan, tổ chức có liên quan.
Theo quy định, mức phạt tiền tối đa đối với một hành vi vi phạm trong lĩnh vực đo đạc và bản đồ là 50 triệu đồng đối với cá nhân và 100 triệu đồng đối với tổ chức. Mức tiền phạt được quy định cho từng hành vi là mức áp dụng đối với cá nhân; tổ chức thực hiện cùng hành vi sẽ bị phạt gấp hai lần. Thời hiệu xử phạt là một năm.
Ngoài cảnh cáo và phạt tiền, tổ chức, cá nhân vi phạm còn có thể bị tịch thu tang vật, phương tiện; trục xuất hoặc tước quyền sử dụng giấy phép hoạt động đo đạc và bản đồ, chứng chỉ hành nghề từ 3 đến 9 tháng.
Các biện pháp khắc phục hậu quả gồm buộc khôi phục tình trạng ban đầu; phá dỡ công trình vi phạm; thu hồi, sửa chữa, cải chính hoặc tiêu hủy dữ liệu, sản phẩm bản đồ; giao nộp thông tin, dữ liệu; nộp lại số lợi bất hợp pháp và giấy phép, chứng chỉ hành nghề.
Quy định mới còn bổ sung biện pháp buộc hủy bỏ dữ liệu, sản phẩm không bảo đảm chất lượng sau khi chủ đầu tư kiểm tra, đánh giá và kết luận; buộc nộp lại số tiền tương ứng với giá trị tang vật, phương tiện đã bị tiêu thụ, tẩu tán hoặc tiêu hủy trái pháp luật.
Phạt tối đa 100 triệu đồng tổ chức vi phạm hoạt động đo đạc bản đồ. Ảnh: Minh Quang.Bên cạnh việc tăng mức xử phạt, quy định mới nêu rõ: cá nhân hành nghề đo đạc và bản đồ không có chứng chỉ hoặc hành nghề trong thời gian bị buộc nộp lại chứng chỉ có thể bị phạt từ 10 đến 20 triệu đồng. Hành vi hoạt động không đúng nội dung giấy phép, sửa chữa làm sai lệch giấy phép hoặc sử dụng giấy phép hết thời hạn bị phạt từ 20 đến 30 triệu đồng.
Đáng chú ý, cá nhân hoạt động đo đạc và bản đồ không có giấy phép hoặc tiếp tục hoạt động trong thời gian bị buộc nộp lại giấy phép bị phạt từ 40 đến 50 triệu đồng. Đối với tổ chức, mức phạt tương ứng có thể lên đến 100 triệu đồng. Dữ liệu, sản phẩm được tạo ra từ hoạt động vi phạm và không bảo đảm chất lượng có thể bị buộc hủy bỏ.
Quy định mới cũng tăng cường kiểm soát chất lượng trong quá trình thực hiện đề án, dự án và nhiệm vụ đo đạc, bản đồ. Hành vi không tuân thủ đầy đủ quy trình, giải pháp kỹ thuật, công nghệ, quy chuẩn kỹ thuật hoặc thiết kế kỹ thuật - dự toán đã được phê duyệt bị phạt từ 30 đến 40 triệu đồng đối với cá nhân.
Các hành vi không thực hiện kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm phương tiện đo hoặc sử dụng phương tiện không đạt chỉ tiêu kỹ thuật cũng bị xử phạt. Quy định này nhằm bảo đảm độ chính xác, độ tin cậy và khả năng sử dụng của dữ liệu, sản phẩm đo đạc và bản đồ.
Đối với hành vi giả mạo, làm sai lệch dữ liệu, sản phẩm trong quá trình thực hiện hoặc kiểm tra chất lượng, ngoài phạt tiền, người vi phạm còn có thể bị buộc hủy bỏ sản phẩm và nộp lại giấy phép, chứng chỉ hành nghề.
Văn bản tiếp tục quy định mức phạt nghiêm khắc đối với hành vi thể hiện không chính xác đường biên giới quốc gia, chủ quyền lãnh thổ trên thông tin, dữ liệu và sản phẩm bản đồ.
Hành vi trao đổi quốc tế, xuất khẩu hoặc nhập khẩu dữ liệu, sản phẩm đo đạc và bản đồ liên quan đến chủ quyền lãnh thổ nhưng không thể hiện hoặc thể hiện không đúng chủ quyền, biên giới quốc gia bị phạt từ 40 đến 50 triệu đồng đối với cá nhân.
Cá nhân lợi dụng hoạt động đo đạc và bản đồ để xâm phạm lợi ích quốc gia, dân tộc cũng bị phạt từ 40 đến 50 triệu đồng. Tang vật, phương tiện có thể bị tịch thu; người vi phạm bị buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp, giấy phép, chứng chỉ hành nghề. Cá nhân nước ngoài, tùy mức độ vi phạm, có thể bị trục xuất khỏi Việt Nam.
Việc hợp nhất và cập nhật các quy định giúp cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người hành nghề thuận lợi hơn trong tra cứu, áp dụng pháp luật. Đồng thời, các chế tài mới đặt ra yêu cầu cao hơn về điều kiện hành nghề, tuân thủ quy trình kỹ thuật và bảo đảm chất lượng, tính chính xác của dữ liệu, sản phẩm đo đạc và bản đồ.