UBND cấp tỉnh giữ vai trò trung tâm trong xây dựng, vận hành và khai thác cơ sở dữ liệu đất đai, bảo đảm đồng bộ, minh bạch, phục vụ phát triển.
Cấp tỉnh đang là mắt xích quyết định trong việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai. Từ tổ chức đo đạc, lập hồ sơ địa chính đến vận hành và khai thác dữ liệu, mọi khâu then chốt đều do địa phương trực tiếp thực hiện. Làm nhanh hay chậm, dữ liệu sạch hay còn sai lệch, phụ thuộc trước hết vào cách cấp tỉnh vào cuộc.
Từ ngày 1/4 đến 31/12/2026, các địa phương sẽ tập trung đo đạc, lập bản đồ và xây dựng dữ liệu cho 45 triệu thửa đất còn trống; đồng thời chuẩn hóa, đối khớp thông tin cho hơn 37 triệu thửa đất đã có trong hệ thống. Ảnh: Thu Cúc.
Cấp tỉnh chỉ đạo, kết nối, tạo nguồn lực
Một trong những bài học rõ nhất trong quá trình xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai là vai trò chỉ đạo trực tiếp, xuyên suốt của cấp tỉnh. Thực tế cho thấy, nơi nào lãnh đạo tỉnh vào cuộc quyết liệt, theo sát tiến độ, tháo gỡ vướng mắc kịp thời thì ở đó dữ liệu được triển khai nhanh, đồng bộ và hạn chế sai sót.
Cùng với đó, việc kết nối giữa các ngành, các cấp có ý nghĩa quyết định. Dữ liệu đất đai không thể tách rời dữ liệu dân cư, xây dựng, thuế, quy hoạch…, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ thay vì làm riêng lẻ. Kinh nghiệm cho thấy, khi cấp tỉnh đóng vai trò “nhạc trưởng”, tổ chức phối hợp hiệu quả giữa các sở, ngành và chính quyền cơ sở, thì hệ thống dữ liệu mới vận hành thông suốt, phát huy giá trị trong quản lý và phát triển.
Thực tế, trong Chiến dịch 90 ngày làm sạch dữ liệu đất đai, cấp cơ sở giữ vai trò quan trọng bảo đảm thành công. Đồng Nai là tỉnh đứng đầu trên cả nước về tỷ lệ thửa đất trong cơ sở dữ liệu với 94%; tỷ lệ thửa đất sạch. Kết quả này không phải chỉ trong chiến dịch 90 ngày mà Đồng Nai đã tiên phong triển khai từ những năm 2000 để đến nay có thể vận hành cơ sở dữ liệu đất đai theo hướng tập trung, đồng bộ.
Giám đốc Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Đồng Nai Lê Thanh Tuấn chia sẻ: Từ thực tiễn triển khai, đơn vị đã rút ra nhiều kinh nghiệm như: sự chỉ đạo thống nhất từ tỉnh đến cơ sở; xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung, dùng chung; gắn làm sạch dữ liệu với cải cách thủ tục hành chính; tăng cường phối hợp giữa các ngành.
Ưu tiên nguồn lực xử lý vùng “trắng” dữ liệu
Để hoàn thành mục tiêu xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai trên phạm vi cả nước trong năm 2026, UBND cấp tỉnh được giao nhiều nhiệm vụ trọng tâm, đóng vai trò quyết định trong việc hoàn thành cơ sở dữ liệu (CSDL) đất đai trên phạm vi cả nước trong năm 2026.
Trọng tâm của Kế hoạch là xây dựng và hoàn thiện dữ liệu đất đai. Ảnh: Trường Giang.Theo Kế hoạch số 2959/KH-BNNMT-BCA ngày 29/3/2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Bộ Công an về tăng cường đẩy mạnh công tác đo đạc, lập bản đồ địa chính, lập hồ sơ địa chính và hoàn thành cơ sở dữ liệu đất đai, các địa phương trước hết phải kiện toàn bộ máy tổ chức thực hiện, UBND cấp tỉnh chủ động thành lập hoặc củng cố Ban Chỉ đạo, Tổ công tác từ cấp tỉnh đến cấp xã, bảo đảm thống nhất chỉ đạo, điều hành xuyên suốt. Trên cơ sở đó, xây dựng kế hoạch chi tiết triển khai tại địa phương với nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ kết quả”, phân kỳ tiến độ cụ thể đến từng tháng, quý và từng đơn vị.
Trọng tâm của Kế hoạch là xây dựng và hoàn thiện dữ liệu đất đai. Đối với các khu vực chưa có dữ liệu, UBND cấp tỉnh chỉ đạo tổ chức đo đạc, lập bản đồ địa chính, thu thập và số hóa hồ sơ giấy, đăng ký đất đai, bảo đảm mỗi thửa đất đều được gắn mã định danh duy nhất. Với các khu vực đã có dữ liệu nhưng chưa đạt chuẩn, các địa phương triển khai làm giàu, làm sạch dữ liệu, đối chiếu hồ sơ, kiểm chứng thực địa và nghiệm thu chặt chẽ.
Một nhiệm vụ nền tảng khác là rà soát, đánh giá hiện trạng dữ liệu đất đai. UBND cấp tỉnh tổ chức thống kê, phân loại toàn bộ thửa đất theo các nhóm: đã đạt tiêu chí “đúng - đủ - sạch - sống”; đã có dữ liệu nhưng cần hoàn thiện; và chưa có dữ liệu. Trên cơ sở đó, xác định rõ các khu vực còn “trắng” dữ liệu hoặc dữ liệu chất lượng thấp để ưu tiên nguồn lực xử lý.
Về hạ tầng kỹ thuật, các địa phương có trách nhiệm rà soát tổng thể hệ thống công nghệ thông tin, từ máy chủ, đường truyền đến các giải pháp bảo mật. Việc nâng cấp hoặc thuê dịch vụ công nghệ thông tin được triển khai đồng bộ, bảo đảm hệ thống vận hành ổn định, an toàn. Đồng thời, thống nhất sử dụng phần mềm quản lý đất đai trên toàn tỉnh, sẵn sàng kết nối với hệ thống Trung ương.
Song song với đó, việc cập nhật, vận hành và khai thác CSDL đất đai được chú trọng. Các địa phương xây dựng quy trình tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính gắn với cập nhật biến động đất đai theo thời gian thực, bảo đảm mọi thay đổi đều được ghi nhận kịp thời. CSDL đất đai trở thành nền tảng phục vụ hiệu quả các lĩnh vực như thuế, tài chính, quy hoạch, xây dựng, tín dụng.
Để bảo đảm hệ thống vận hành an toàn, UBND cấp tỉnh phối hợp chặt chẽ với lực lượng công an trong kiểm tra, đánh giá an ninh mạng, an toàn thông tin. Các biện pháp bảo mật, kiểm soát truy cập, sao lưu dữ liệu được triển khai đồng bộ, hướng tới xây dựng hệ thống dữ liệu tin cậy, bền vững.
Nguồn lực thực hiện cũng được đặc biệt quan tâm. Các địa phương chủ động bố trí kinh phí từ ngân sách, đồng thời huy động các nguồn lực hợp pháp khác; tổ chức đào tạo, tập huấn nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức làm công tác đất đai và công nghệ thông tin.
Bên cạnh đó, UBND cấp tỉnh tăng cường phối hợp liên ngành giữa các sở, ngành như tài nguyên môi trường, công an, tài chính, thuế, xây dựng, tư pháp… nhằm bảo đảm việc khai thác, sử dụng dữ liệu đất đai được thống nhất, hiệu quả. Các tổ công tác liên ngành được thiết lập để kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai.
Một yêu cầu quan trọng là đồng bộ dữ liệu với Trung ương. UBND cấp tỉnh bảo đảm kết nối, chia sẻ dữ liệu đất đai với CSDL quốc gia theo thời gian thực, ngay khi phát sinh giao dịch hoặc cập nhật mới, góp phần hình thành hệ thống dữ liệu thống nhất trên phạm vi cả nước.
Đồng thời, các địa phương đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai, tái cấu trúc quy trình trên nền tảng số, cắt giảm hồ sơ giấy, mở rộng dịch vụ công trực tuyến toàn trình và kết nối liên thông với các cơ sở dữ liệu khác như dân cư, thuế, tài chính.