Kiên quyết xử lý dự án chậm triển khai
Cử tri Thành phố Hồ Chí Minh kiến nghị nghiên cứu bổ sung thời hạn thực hiện đối với từng dự án quy hoạch; trường hợp quá thời hạn nhưng không triển khai hoặc chủ đầu tư không đủ năng lực thì cần kiên quyết điều chỉnh, hủy bỏ quy hoạch hoặc thu hồi dự án, bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng của người dân.
Một góc thành phố HCM. Ảnh: Lê Bình.
Trả lời kiến nghị cử tri, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, Luật Đất đai năm 2024 đã thể chế hóa tinh thần Nghị quyết số 18-NQ/TW, yêu cầu quy hoạch quốc gia, quy hoạch sử dụng đất và quy hoạch ngành, lĩnh vực có sử dụng đất phải bảo đảm phù hợp, thống nhất, đồng bộ.
Luật quy định diện tích đất thu hồi để thực hiện dự án hoặc phải chuyển mục đích sử dụng đất được xác định trong kế hoạch sử dụng đất hằng năm cấp huyện đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Nếu sau 2 năm liên tục chưa có quyết định thu hồi đất hoặc chưa được cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, cơ quan có thẩm quyền phê duyệt kế hoạch phải xem xét, đánh giá để điều chỉnh, hủy bỏ và công bố việc điều chỉnh, hủy bỏ cho người dân biết.
Đồng thời, Luật quy định cụ thể trách nhiệm của UBND cấp tỉnh trong việc rà soát, xử lý và công khai việc hủy bỏ, thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất đối với những diện tích đã được đưa vào kế hoạch sử dụng đất.
Đáng chú ý, Nhà nước thu hồi đất đối với trường hợp đất được giao, cho thuê, cho phép chuyển mục đích sử dụng hoặc nhận chuyển nhượng để thực hiện dự án đầu tư nhưng không được sử dụng trong thời hạn 12 tháng liên tục kể từ khi nhận bàn giao đất trên thực địa, hoặc tiến độ sử dụng đất chậm nhất 24 tháng so với tiến độ ghi trong dự án đầu tư.
Trường hợp không đưa đất vào sử dụng hoặc chậm tiến độ, chủ đầu tư được gia hạn sử dụng không quá 24 tháng và phải nộp bổ sung khoản tiền tương ứng với tiền sử dụng đất, tiền thuê đất trong thời gian được gia hạn.
Hết thời hạn được gia hạn mà vẫn chưa đưa đất vào sử dụng, Nhà nước thu hồi đất mà không bồi thường về đất, tài sản gắn liền với đất và chi phí đầu tư vào đất còn lại.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các địa phương tăng cường thanh tra, kiểm tra các dự án chậm tiến độ, không đưa đất vào sử dụng; kiên quyết thu hồi đất đối với những dự án không triển khai xây dựng, để hoang hóa, gây lãng phí nguồn lực đất đai.
Đẩy mạnh đăng ký đất đai điện tử
Về phản ánh tình trạng chậm trễ trong cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và các thủ tục về xây dựng, chuyển mục đích sử dụng đất, cử tri kiến nghị tiếp tục cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin, số hóa hồ sơ, liên thông dữ liệu và công khai quy trình giải quyết thủ tục.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết các yêu cầu này đã được thể chế hóa trong Luật Đất đai năm 2024 và các nghị định liên quan.
Theo đó, một trong những nguyên tắc đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất là đăng ký bằng hình thức trên giấy hoặc đăng ký điện tử, với giá trị pháp lý như nhau. Luật cũng quy định việc đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất lần đầu và đăng ký biến động bằng phương tiện điện tử.
Cùng với đó, UBND cấp tỉnh được phân cấp quy định trình tự, thủ tục hành chính về đất đai theo hướng cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục. Quy định phải xác định rõ trách nhiệm của cơ quan, người có thẩm quyền ở từng bước; thời gian tối đa thực hiện; thành phần hồ sơ phải nộp và các mẫu thực hiện thủ tục.
Các quy định này nhằm tạo cơ sở để giảm khâu trung gian, hạn chế việc người dân, doanh nghiệp phải bổ sung hồ sơ nhiều lần, đồng thời tăng tính công khai, minh bạch trong giải quyết thủ tục hành chính về đất đai.
Hoàn thành cơ sở dữ liệu đất đai trong năm 2026
Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, cùng Kế hoạch số 02-KH/BCĐTW ngày 19/6/2025 của Ban Chỉ đạo Trung ương và các văn bản chỉ đạo của Chính phủ, ngày 29/3/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Bộ Công an ban hành Kế hoạch số 2959/KH-BNNMT-BCA.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các địa phương tăng cường thanh tra, kiểm tra các dự án chậm tiến độ, không đưa đất vào sử dụng; kiên quyết thu hồi đất đối với những dự án không triển khai xây dựng, để hoang hóa, gây lãng phí nguồn lực đất đai. Ảnh: Lê Bình.
Kế hoạch nhằm tăng cường công tác đo đạc, lập bản đồ địa chính, lập hồ sơ địa chính và hoàn thành cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, với mục tiêu hoàn thành trên phạm vi toàn quốc trong năm 2026. Hiện Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công an và các địa phương đang tập trung thực hiện mục tiêu này.
Theo kế hoạch, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm tổ chức đo đạc, lập hồ sơ địa chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai; hoàn thiện hạ tầng, phần mềm; duy trì, cập nhật, quản lý, khai thác dữ liệu đối với các thửa đất đã có trong cơ sở dữ liệu, đồng thời xây dựng dữ liệu đối với các thửa đất chưa có thông tin. Các địa phương cũng phải bố trí, huy động nguồn lực để hoàn thành cơ sở dữ liệu đất đai.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng, với kết quả thực hiện Kế hoạch số 2959/KH-BNNMT-BCA sẽ thúc đẩy mạnh mẽ ứng dụng công nghệ thông tin trong giải quyết thủ tục hành chính về đất đai, tăng tính công khai, minh bạch, rút ngắn thời gian xử lý, giảm phiền hà và tạo thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp.