Chương trình Nông thôn mới (NTM) và Giảm nghèo bền vững (GNBV) đã làm thay đổi căn bản diện mạo nền nông nghiệp Việt Nam trong giai đoạn 2021 – 2025, định hướng 2026 – 2030, nhưng tầm nhìn xa hơn đến giai đoạn 2035 - 2045 đặt ra yêu cầu quốc gia chuẩn nông nghiệp xanh, thông minh, bền vững.
Theo dự kiến của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, một trong những trụ cột quan trọng nhất của tầm nhìn 2035 - 2045 là xây dựng nông thôn xanh, nơi phát triển kinh tế gắn liền với bảo vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu, với những mục tiệu cụ thể: Nông nghiệp hữu cơ và tuần hoàn thay thế mô hình sản xuất truyền thống tận dụng tài nguyên; 100% xã có hệ thống xử lý rác thải, nước thải tập trung, bảo đảm môi trường trong lành, không còn tình trạng ô nhiễm cục bộ ở các làng nghề, cụm công nghiệp nông thôn; bảo tồn hệ sinh thái tự nhiên từ rừng đầu nguồn đến sông ngòi, đồng ruộng; phát triển kinh tế phải gắn liền với trách nhiệm bảo vệ tài nguyên, phục hồi đa dạng sinh học.
Nông nghiệp hướng đến nông thôn xanh, thông minh, bền vững giai đoạn 3035 – 2045. Ảnh: Minh họa
Trong đó, mục tiêu trọng tâm là nền nông nghiệp xanh, thông minh phải song hành cùng phát triển bền vững và bao trùm, đảm bảo tam nông: Nông nghiệp, nông thôn, nông dân Việt Nam phát triển hài hòa, hưởng lợi và thu nhập bình quân khu vực nông thôn tiệm cận mức đô thị, không còn khoảng cách lớn về mức sống.
Bên cạnh đó, 100% hộ nghèo, cận nghèo được hỗ trợ sinh kế bền vững, thoát khỏi vòng luẩn quẩn “nghèo – tái nghèo”; mỗi làng quê đa giá trị, vừa là nơi sản xuất nông nghiệp, vừa là điểm đến du lịch sinh thái, vừa là không gian văn hóa đặc sắc; an ninh xã hội và bình đẳng giới được bảo đảm; các tiêu chí về an toàn môi trường, phòng chống rủi ro thiên tai được lồng ghép vào từng chính sách… nhằm tạo ra cơ chế liên kết cộng đồng - doanh nghiệp - Nhà nước - quốc tế, để nông thôn không chỉ phát triển “tại chỗ” mà còn kết nối với dòng chảy toàn cầu.
Trên thực tế, tầm nhìn 2035-2045 về nông thôn xanh - thông minh - bền vững không chỉ là khát vọng, mà là lộ trình khả thi. Nền tảng đã được xây dựng suốt hơn 15 năm qua, từ hàng nghìn xã đạt chuẩn nông thôn mới, hàng triệu hộ thoát nghèo, đến những mô hình OCOP, du lịch cộng đồng, nông nghiệp số đang ngày càng lan tỏa…
Điều cần thiết là các bộ, ngành, địa phương kiên định chính trị, đồng hành cùng doanh nghiệp, cộng đồng và huy động được sự vào cuộc chủ động của người dân, chủ thể trung tâm. Khi điều đó được hiện thực hóa, nông thôn Việt Nam sẽ không chỉ đổi thay diện mạo, mà còn đạt tới tầm vóc mới là phát triển hài hòa, bao trùm, xanh và hội nhập toàn cầu.