Một số địa phương của tỉnh Hưng Yên đã ban hành văn bản hướng dẫn các hộ dân kê khai, đăng ký sử dụng nguồn nước dưới đất theo quy định.
Cần đăng ký khi khai thác nước dưới đất
Theo các quy định của Luật Tài nguyên nước 2012, việc hộ gia đình khai thác, sử dụng nước cho sinh hoạt thì không phải đăng ký, không phải xin phép. Tuy nhiên khoản 2, Điều 44 của luật này quy định, trường hợp người dân khai thác nước dưới đất tại các vùng mà mực nước đã bị suy giảm quá mức thì phải đăng ký.
Tuy nhiên, Luật Tài nguyên nước 2023 đã thay đổi căn bản quy định này. Cụ thể, khoản 4, Điều 52 quy định hộ gia đình khai thác nước dưới đất để sử dụng cho mục đích sinh hoạt của mình thì phải thực hiện kê khai để quản lý. Thời gian thực hiện bắt đầu từ ngày 1/7/2026.
Từ ngày 1/7/2026, hộ gia đình sử dụng nước ngầm phải đăng ký, kê khai theo quy định. Ảnh: Cao Sơn.
Việc yêu cầu người dân kê khai khi sử dụng nguồn nước dưới đất giúp cơ quan quản lý nắm được vị trí, quy mô và tình trạng sử dụng nước dưới đất để có thể xác định khu vực có mật độ khai thác cao, đánh giá sức ép lên các tầng chứa nước, đồng thời nhận diện sớm những nơi có nguy cơ suy giảm mực nước, nhiễm mặn, ô nhiễm hoặc sụt lún. Việc này không chỉ đáp ứng yêu cầu quản lý trước mắt mà còn góp phần hình thành nền tảng dữ liệu phục vụ bảo vệ nguồn nước dưới đất lâu dài.
Tuyên truyền, đôn đốc kê khai khai thác nước ngầm
Ghi nhận thực tế tại tỉnh Hưng Yên, chính quyền các cấp đã và đang triển khai nhiều giải pháp để tuyên truyền, đôn đốc các hộ dân thực hiện đúng quy định. Cụ thể, ngày 9/7/2026, UBND tỉnh Hưng Yên ban hành văn bản gửi các sở, ngành, UBND các xã, phường về việc tăng cường công tác quản lý tài nguyên nước trên địa bàn.
Theo đó, UBND tỉnh Hưng Yên yêu cầu các xã, phường thực hiện việc tiếp nhận kê khai, đăng ký khai thác nước dưới đất đối với các trường hợp thuộc thẩm quyền; theo dõi, hướng dẫn các tổ chức, cá nhân thực hiện kê khai, đăng ký theo quy định. Ngay sau văn bản chỉ đạo này, một số địa phương đã bắt đầu cho triển khai thực hiện.
Ngày 11/7/2026, UBND phường Mỹ Hào ban hành văn bản tuyên truyền, đôn đốc thực hiện kê khai, đăng ký khai thác nước dưới đất trên địa bàn. Các hộ gia đình có giếng khoan, giếng đào hoặc công trình khai thác nước dưới đất khác để sử dụng cho mục đích sinh hoạt của hộ gia đình mình thực hiện kê khai theo mẫu số 12 và gửi UBND phường Mỹ Hào qua Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị để tổng hợp, cập nhật. Trong thời hạn 7 ngày làm việc kể từ ngày nhận được tờ khai, Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị sẽ kiểm tra thông tin, trình Chủ tịch UBND phường xác nhận việc đăng ký theo quy định.
Tại xã Tiên La, công tác kê khai, đăng ký sử dụng nguồn nước dưới đất đang trong giai đoạn chuẩn bị ban đầu. Ông Trần Văn Sáng, Phó trưởng Phòng Kinh tế, UBND xã Tiên La cho biết: “Hiện nay chúng tôi đang xây dựng kế hoạch để tập trung vận động người dân kê khai, đăng ký. Mặc dù quy định có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 nhưng địa phương đang vướng nhiều công việc trong khi nhân sự còn thiếu nên tiến độ có chậm so với yêu cầu của luật và của tỉnh. Chúng tôi sẽ sớm trình lãnh đạo UBND xã ban hành kế hoạch thực hiện tới từng thôn, xóm để tổng hợp số liệu báo cáo cấp trên”.
Các bước thực hiện kê khai sử dụng nguồn nước dưới đất theo mẫu số 12. Ảnh: Phạm Thiệu.
Ông Đào Quang Việt, một người dân thôn Phương La, xã Tiên La cho biết, nếu chính quyền yêu cầu thực hiện theo quy định pháp luật, chúng tôi sẽ chấp hành miễn sao thủ tục đơn giản để người dân dễ hiểu, dễ thực hiện và có người hướng dẫn, giải đáp những vướng mắc phát sinh.
Ông Trần Văn Sáng, chia sẻ: Theo quy định cũ, hộ gia đình khai thác nước dưới đất để sử dụng cho sinh hoạt với quy mô dưới 10 m³/ngày đêm thì không phải xin giấy phép. Giờ theo quy định mới là họ phải kê khai nên có thể nhiều người sẽ ngộ nhận đây là một loại giấy phép nên sẽ chần chừ hoặc phản ứng. Vì thế nhiệm vụ quan trọng nhất của chúng tôi là phải tuyên truyền giúp người dân hiểu đây không phải là một thủ tục hành chính mà đơn thuần chỉ là kê khai số lượng để giúp cơ quan quản lý nắm bắt, tổng hợp số liệu mà thôi.
Về kế hoạch triển khai trong thời gian tới, xã Tiên La sẽ tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn quy trình thực hiện kê khai, đăng ký trên hệ thống truyền thanh, trang thông tin điện tử và các hình thức thông tin phù hợp để hộ gia đình, tổ chức, cá nhân trên địa bàn biết, hiểu rõ và thực hiện.