Thủ tướng yêu cầu có Luật Đô thị đặc biệt cho TPHCM để tạo đột phá

Sáng 13/6, tại TPHCM, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy TPHCM về thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số; giải ngân vốn đầu tư công; vận hành chính quyền địa phương hai cấp; triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị; phát triển nhà ở cho thuê; xây dựng dự án Luật Đô thị đặc biệt và xử lý những khó khăn, vướng mắc, các đề xuất, kiến nghị của Thành phố.

Tham dự cuộc làm việc có đồng chí Phạm Gia Túc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ; đồng chí Trần Lưu Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TPHCM; đồng chí Nguyễn Văn Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ cùng lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương và TPHCM.

Tiếp cận trực diện khó khăn, tháo gỡ nhanh nhất các vướng mắc

Tại cuộc làm việc, các đại biểu đã tập trung đánh giá những kết quả nổi bật trong phát triển kinh tế - xã hội; phân tích những khó khăn, vướng mắc; xác định các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thời gian tới, nhất là thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số; triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị; cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính; vận hành bộ máy chính quyền địa phương hai cấp; thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công; đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm quốc gia; phát triển nhà ở cho thuê; xây dựng dự án Luật Đô thị đặc biệt; tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng kéo dài trên địa bàn Thành phố.

Các bộ, ngành Trung ương cũng tập trung thảo luận, góp ý đối với định hướng phát triển, các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm cũng như các kiến nghị của Thành phố.

Nằm trong chương trình làm việc của Thủ tướng Chính phủ với các địa phương là cực tăng trưởng của cả nước, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh tinh thần xuyên suốt là Chính phủ cùng các địa phương tiếp cận trực diện các khó khăn, thách thức, giải quyết nhanh nhất các kiến nghị, đề xuất và thống nhất các trọng tâm hành động trong thời gian tới.

Theo Thủ tướng, điều quan trọng nhất là Thành phố phải chỉ rõ những khó khăn, vướng mắc, thách thức và các đề xuất cụ thể để Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ cùng các bộ, ngành tập trung xử lý, tạo điều kiện, động lực và cơ hội cho TPHCM thực hiện các mục tiêu phát triển.

Theo các báo cáo và ý kiến tại cuộc làm việc, TPHCM hiện là một siêu đô thị, một thực thể hành chính - kinh tế đặc biệt, trung tâm lớn nhất của cả nước và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Thành phố có diện tích tự nhiên hơn 6.718 km², xếp thứ 23/34 tỉnh, thành phố; quy mô dân số gần 14 triệu người, đứng đầu cả nước; gồm 168 đơn vị hành chính cấp xã với 113 phường, 54 xã và 1 đặc khu Côn Đảo; quy mô kinh tế chiếm 23,5% GDP cả nước.

Kinh tế tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực

Trong quý I/2026, GRDP của thành phố tăng 8,27% so với cùng kỳ; nếu không tính dầu khí, mức tăng đạt 8,58%, cao nhất trong vòng 5 năm qua. Khu vực dịch vụ tiếp tục là động lực chính với mức tăng 8,91%, đóng góp khoảng 56% GRDP.

Hoạt động sản xuất, kinh doanh duy trì đà phục hồi và tăng trưởng. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IPP) tăng 11%. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt gần 800 nghìn tỷ đồng, tăng 12,8% so với cùng kỳ. Du lịch tiếp tục là điểm sáng với doanh thu đạt 193 nghìn tỷ đồng, bằng 58,5% kế hoạch năm; đón 5,6 triệu lượt khách quốc tế và 23 triệu lượt khách nội địa.

Kim ngạch xuất khẩu đạt 39,5 tỷ USD, tăng 5,3%; nhập khẩu đạt 44,3 tỷ USD, tăng 10,8% so với cùng kỳ.

Các cân đối lớn của nền kinh tế được bảo đảm. Huy động vốn đạt hơn 5.446 nghìn tỷ đồng, tăng 14,3%; dư nợ tín dụng đạt 5.442 nghìn tỷ đồng, tăng 17,33%; thu ngân sách nhà nước đạt gần 401,9 nghìn tỷ đồng, bằng 50% dự toán năm và tăng 24,3% so với cùng kỳ.

Môi trường đầu tư kinh doanh tiếp tục được cải thiện. Thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài đạt hơn 6,6 tỷ USD, bằng khoảng 60% kế hoạch năm và tăng 106,25% so với cùng kỳ. Thành phố có gần 24,3 nghìn doanh nghiệp thành lập mới, tăng 29,14%; hơn 9,6 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, tạo thêm năng lực sản xuất và động lực tăng trưởng mới. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt hơn 141,7 nghìn tỷ đồng, tăng 10,7%.

Mô hình chính quyền địa phương hai cấp sau hợp nhất được vận hành cơ bản ổn định, thông suốt và bước đầu phát huy hiệu quả. Thành phố đã thực hiện cắt giảm, đơn giản hóa 570 thủ tục hành chính; tỷ lệ cắt giảm thời gian giải quyết đạt 39,18%, tỷ lệ cắt giảm chi phí tuân thủ đạt 22,49%.

Nhiều chuyển biến tích cực trong đổi mới sáng tạo và xử lý các tồn đọng

Việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị được thực hiện quyết liệt, đồng bộ, bước đầu tạo chuyển biến rõ nét trong mô hình tăng trưởng. Thành phố hiện xếp thứ hai cả nước về Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII); sở hữu hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo lớn nhất cả nước với quy mô khoảng 7-7,5 tỷ USD; có gần 30 nghìn doanh nghiệp công nghệ thông tin - truyền thông đang hoạt động, chiếm khoảng 40% cả nước.

Đáng chú ý, Thành phố đã có phương án xử lý toàn bộ 838 dự án tồn đọng, kéo dài, giải phóng tổng mức đầu tư hơn 206 nghìn tỷ đồng trên diện tích 17 nghìn ha theo Công điện số 112/CĐ-TTg. Đồng thời, xử lý dứt điểm 11/11 dự án theo Kết luận số 77-KL/TW và Nghị quyết số 170/2024/QH15; hoàn tất công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng Khu đô thị mới Thủ Thiêm.

Đối với Hệ thống 751, thành phố đã xử lý 154/414 dự án, tương ứng gần 3,9 nghìn ha với tổng mức đầu tư gần 118 nghìn tỷ đồng.

Trong thời gian ngắn, thành phố cũng đã hoàn thành Đề án đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết số 31-NQ/TW của Bộ Chính trị, trình Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 09-NQ/TW về xây dựng và phát triển TPHCM trong kỷ nguyên mới.

Các lĩnh vực văn hóa, xã hội, giáo dục, đào tạo, y tế tiếp tục phát triển; quốc phòng, an ninh được giữ vững; công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm đạt nhiều kết quả tích cực.

Thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị, thành phố đã tổ chức 2 đợt khám sức khỏe, tầm soát miễn phí tại 168 xã, phường cho hơn 41 nghìn người dân; tổ chức khám, tiêm vaccine miễn phí và kích hoạt thành công kỹ thuật chạy thận nhân tạo tại đặc khu Côn Đảo.

TPHCM phải góp phần định hình mô hình phát triển mới của đất nước

Kết luận cuộc làm việc, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng ghi nhận và biểu dương những nỗ lực, kết quả quan trọng mà Đảng bộ, chính quyền và nhân dân TPHCM đạt được trong thời gian qua, đóng góp tích cực vào thành tựu chung của đất nước.

Thủ tướng đặc biệt đánh giá cao việc thành phố đã đổi mới mạnh mẽ phương pháp lãnh đạo, chỉ đạo theo hướng quyết liệt, trọng tâm, trọng điểm, trực diện xử lý các vấn đề đặt ra. Theo Thủ tướng, nếu tiếp tục duy trì tinh thần này, kinh tế thành phố sẽ tăng trưởng tốt hơn trong thời gian tới và hoàn thành các mục tiêu đã đề ra.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, Thủ tướng cũng chỉ rõ nhiều hạn chế và thách thức. Tư duy đổi mới của lãnh đạo thành phố chưa lan tỏa đồng đều tới tất cả các cấp, ngành. Tăng trưởng GRDP quý I đạt 8,27%, dù khá cao nhưng vẫn thấp hơn kịch bản đề ra từ 10,5-11%, chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế và vai trò đầu tàu của thành phố.

Giải ngân đầu tư công còn chậm trong khi nguồn vốn được giao rất lớn. Việc triển khai các cơ chế đặc thù; cơ chế đặt hàng nghiên cứu, phát triển khoa học công nghệ; chuyển đổi số; kết nối viện, trường, doanh nghiệp để giải quyết các bài toán lớn của thành phố vẫn còn hạn chế.

Các vấn đề ùn tắc giao thông, ngập úng, ô nhiễm môi trường tiếp tục là những nút thắt kéo dài nhiều năm chưa được xử lý căn cơ. Nguồn nhân lực chất lượng cao vẫn là thách thức lớn.

Thủ tướng yêu cầu thành phố quán triệt sâu sắc và triển khai hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; các nghị quyết, kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Quốc hội và Chính phủ; đặc biệt là Nghị quyết số 09-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển TPHCM trong kỷ nguyên mới.

“Đây là thời điểm rất thuận lợi của thành phố và TPHCM cần góp phần định hình, hoàn thiện mô hình phát triển mới của đất nước”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Xây dựng Luật Đô thị đặc biệt với các chính sách thực sự đột phá

Theo Thủ tướng, việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số của cả nước phụ thuộc rất lớn vào các cực tăng trưởng, trong đó có TPHCM. Vì vậy, thành phố phải rà soát kỹ lưỡng, nếu cần thiết phải điều chỉnh kịch bản tăng trưởng; giao chỉ tiêu cụ thể cho từng sở, ngành, xã, phường; phân công rõ trách nhiệm từng đồng chí trong Ban Thường vụ và lãnh đạo thành phố theo dõi từng địa bàn, lĩnh vực.

Cùng với đó, cần đẩy mạnh giải ngân đầu tư công, gắn trách nhiệm cụ thể với người đứng đầu và các ban quản lý dự án. Thủ tướng khẳng định, nếu TPHCM đề xuất, Chính phủ sẵn sàng ưu tiên nguồn lực và cơ chế để phát huy vai trò đầu tàu tăng trưởng, nhưng thành phố phải cam kết tiến độ, chất lượng và hiệu quả đầu tư.

Nhấn mạnh yêu cầu khai thác hiệu quả các cơ chế đặc thù, Thủ tướng yêu cầu khẩn trương phối hợp với Bộ Tư pháp và các bộ, ngành xây dựng Luật Đô thị đặc biệt, trình Quốc hội tại kỳ họp tới.

“Đây là lần đầu tiên Trung ương cho phép thành phố thiết kế chính sách”, Thủ tướng nhấn mạnh và đề nghị các nhóm chính sách phải được xây dựng đồng bộ, thực sự mạnh, đột phá, cụ thể và khả thi; tập trung vào các lĩnh vực tài chính, đất đai, hạ tầng, tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho sự phát triển lâu dài của thành phố.

Thủ tướng cũng yêu cầu đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm như Vành đai 3, nút giao An Phú, nút giao Mỹ Thủy, quốc lộ 50; sớm khởi công các dự án Metro số 2 Bến Thành - Thủ Thiêm, cầu vượt biển Cần Giờ, cảng Cái Mép Hạ, đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành, cầu Thủ Thiêm 4.

Đối với các dự án tồn đọng, Thủ tướng yêu cầu Ban Thường vụ Thành ủy TPHCM tiếp tục chỉ đạo rà soát, xử lý với kết quả cụ thể, thực chất, bảo đảm các nhà đầu tư tiếp tục triển khai dự án trên thực tế.

Đặc biệt, Thủ tướng cho biết đã thống nhất với Bí thư Thành ủy TPHCM về phương án xử lý dứt điểm các vướng mắc của dự án chống ngập 10.000 tỷ đồng và yêu cầu trong năm nay dứt khoát phải hoàn thành dự án này.

Cùng với đó, thành phố cần có giải pháp cụ thể hơn để thúc đẩy phát triển công nghiệp, thương mại, dịch vụ; nhất là công nghiệp chiến lược, công nghệ cao; tiếp tục cắt giảm thủ tục hành chính, nâng cao năng lực cạnh tranh; thúc đẩy mạnh mẽ kinh tế tư nhân, khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo.

Thủ tướng cũng chỉ đạo xây dựng và vận hành hiệu quả Trung tâm tài chính quốc tế tại TPHCM; yêu cầu Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan liên quan tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách và thiết kế các sản phẩm tài chính mới nhằm huy động nguồn vốn phục vụ tăng trưởng.

Bên cạnh đó, thành phố cần khẩn trương hoàn thành Quy hoạch tổng thể TPHCM gắn với quy hoạch đô thị, nông thôn, quy hoạch cấp cơ sở và quy hoạch phân khu; tập trung phát triển nhà ở cho thuê, xác định đây là ưu tiên chiến lược, đồng thời chủ động đề xuất những cơ chế, chính sách mới xuất phát từ thực tiễn.

Thủ tướng yêu cầu bảo đảm vận hành bộ máy chính quyền địa phương hai cấp thông suốt, hiệu quả; tiếp tục hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền; rà soát, bố trí đội ngũ cán bộ, nhất là ở cơ sở.

Đặc biệt, Thủ tướng yêu cầu thay thế ngay những cán bộ liên tiếp không hoàn thành nhiệm vụ, không đáp ứng yêu cầu công việc dù chưa đến mức phải xử lý kỷ luật.

“Thời gian không có nhiều, chúng ta không thể chờ đến hết năm, giữa nhiệm kỳ hay cuối nhiệm kỳ”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Đối với các kiến nghị của thành phố, Thủ tướng giao các bộ, ngành chủ động phối hợp, hướng dẫn và xử lý theo thẩm quyền; đồng thời giao UBND TPHCM chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành rà soát, đề xuất giải pháp sử dụng hiệu quả tối đa nhà, đất công trên địa bàn, báo cáo Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ trong tháng 6.