Hiện nay, ngành chăn nuôi có số hộ chăn nuôi nhỏ lẻ khá lớn, vì vậy, việc nâng cao hiệu quả kinh tế, bảo đảm an toàn dịch bệnh, quản lý hoạt động giết mổ tập trung... gặp không ít khó khăn.
Để giải quyết vấn đề này, cần đẩy mạnh áp dụng khoa học, công nghệ, liên kết thành các tổ hợp tác, hợp tác xã. Đây là nền tảng, động lực quan trọng góp phần để ngành chăn nuôi phát triển trong thời đại công nghệ số.
Đột phá từ liên kết chuỗi
Trang trại nuôi hơn 10.000 con gà đẻ trứng của ông Nguyễn Văn Đường, ở xã Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên nằm trên khu đất rộng hơn 2ha, cách xa khu dân cư. Với diện tích đất khá lớn, ông Đường đã đầu tư hệ thống chuồng trại khép kín, sử dụng nhiều giải pháp công nghệ như máng ăn, uống tự động, hệ thống làm mát tự động, đệm lót sinh học... Điều này đã giúp giảm nguy cơ dịch bệnh, tăng sản lượng trứng và giảm chi phí thuê nhân công. Mô hình chăn nuôi với hệ thống chuồng khép kín và tự động hóa khâu cho ăn, làm mát của ông Nguyễn Văn Đường đã cho thấy hiệu quả rõ rệt. Tuy vậy, để xây dựng mô hình này đòi hỏi các hộ chăn nuôi phải có quỹ đất và số vốn đầu tư khá lớn.
Ông Nguyễn Đức Trọng, Phó chủ tịch Hiệp hội Trang trại và Doanh nghiệp nông nghiệp Việt Nam cho biết, để thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ với các hộ chăn nuôi, phải tiến hành từng bước. Trước tiên, các hộ cần thực hiện đúng quy trình chăn nuôi an toàn sinh học. Đồng thời, cơ quan chức năng phải hỗ trợ để các hộ liên kết thành các tổ hợp tác, hợp tác xã, từ đó hình thành các chuỗi liên kết với doanh nghiệp. Từ các chuỗi này, việc ứng dụng khoa học, công nghệ sẽ diễn ra nhanh chóng, hiệu quả hơn. "Doanh nghiệp không thể tiếp cận từng đối tượng trong chuỗi giá trị chăn nuôi, vì vậy cần quan tâm đến liên kết ngang bởi các trang trại quy mô nhỏ mà không liên kết ngang nhau thì doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp chế biến, giết mổ cũng không tiếp cận được. Phải thúc đẩy liên kết ngang sau đó mới tính đến việc xây dựng chuỗi", ông Trọng cho biết thêm.
Một cơ sở chăn nuôi heo hiện đại, đảm bảo an toàn dịch bệnh tại tỉnh Khánh Hòa. Ảnh: KS.Tạo nền tảng cho ngành chăn nuôi phát triển
Bên cạnh những thành tựu đạt được, lĩnh vực nghiên cứu ứng dụng khoa học, công nghệ trong chăn nuôi và thú y vẫn còn không ít hạn chế. Chất lượng giống một số vật nuôi chưa đáp ứng yêu cầu thị trường; chi phí thức ăn vẫn cao; việc ứng dụng công nghệ cao trong chọn giống còn hạn chế. Đồng thời, thiếu các nghiên cứu tích hợp đồng bộ giữa giống, dinh dưỡng, kỹ thuật nuôi và thú y; việc chuyển đổi số và truy xuất nguồn gốc còn chậm... Bà Nguyễn Thị Hương, Chủ tịch Hội Khoa học kỹ thuật thú y Việt Nam cho rằng, Nhà nước cần có cơ chế, chính sách đột phá mới để cởi nút thắt về thể chế trong hoạt động nghiên cứu và ứng dụng khoa học, công nghệ trong chăn nuôi. Cần giảm bớt những thủ tục, giấy tờ có liên quan đến các dự án nghiên cứu khoa học, công nghệ...
Theo định hướng của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đến năm 2030, ngành chăn nuôi sẽ phát triển theo hướng hiện đại, quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao và kiểm soát tốt dịch bệnh. Tổng sản lượng thịt dự kiến đạt hơn 10 triệu tấn, sản lượng trứng hơn 25 tỷ quả và khoảng 1,6 triệu tấn sữa, đồng thời nâng cao tỷ trọng xuất khẩu và giá trị gia tăng của sản phẩm. Ông Phạm Kim Đăng, Phó cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) nhận định: "Thời gian tới, khoa học, công nghệ, chuyển đổi số chính là nền tảng, động lực để ngành chăn nuôi phát triển theo đúng định hướng. Trong đó, cần đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác quản lý ngành, xây dựng một hệ thống số liệu được số hóa, tạo thuận lợi cho việc truy xuất nguồn gốc, chất lượng sản phẩm chăn nuôi".
Để ngành chăn nuôi phát triển bền vững, không thể chỉ dựa vào mở rộng quy mô mà cần một “cú hích” mạnh mẽ từ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Khi những rào cản về thể chế được tháo gỡ, khi người chăn nuôi được kết nối trong các chuỗi giá trị và dữ liệu được số hóa minh bạch, đó cũng là lúc ngành chăn nuôi tiến gần hơn tới mục tiêu hiện đại, an toàn, hội nhập sâu rộng với thị trường quốc tế.