Xây dựng pháp luật theo tư duy quản trị phát triển

Đổi mới tư duy xây dựng văn bản pháp luật

Trong bối cảnh cải cách thể chế là một trong những đột phá chiến lược, năm 2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN-MT) đã xác định triển khai công tác pháp chế theo hướng đồng bộ, chủ động và bám sát thực tiễn.

Theo ông Phan Tuấn Hùng, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, ngay từ đầu năm, đơn vị đã xây dựng kế hoạch công tác, phân công nhiệm vụ theo nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ kết quả”. Trên cơ sở đó, Vụ tham mưu Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ và Bộ trưởng ban hành nhiều chương trình, kế hoạch nhằm cụ thể hóa các chủ trương của Đảng, Quốc hội, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ về hoàn thiện hệ thống pháp luật.

Đến thời điểm hiện tại, Bộ đã ban hành đầy đủ các kế hoạch trọng tâm về xây dựng văn bản quy phạm pháp luật; rà soát, kiểm tra, xử lý văn bản; theo dõi thi hành pháp luật; phổ biến, giáo dục pháp luật; kiểm tra việc thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính; đồng thời triển khai tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trong toàn ngành.

Điểm nhấn của công tác hoàn thiện thể chế là sau khi Bộ Chính trị ban hành các kết luận mới về hoàn thiện hệ thống pháp luật và định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ đã ban hành Kết luận số 471-KL/ĐU về định hướng xây dựng, hoàn thiện pháp luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.

Theo đó, tư duy xây dựng pháp luật được đổi mới theo hướng chuyển từ quản lý sang quản trị phát triển, lấy hiệu quả thực tiễn làm thước đo. Bộ xác định dứt khoát  từ bỏ tư duy “không quản được thì cấm”, coi cải cách thể chế là chìa khóa thúc đẩy tăng trưởng, tạo lợi thế cạnh tranh và mở đường cho phát triển trong giai đoạn mới. Hệ thống pháp luật phải bảo đảm thống nhất, đồng bộ, khả thi và đi vào cuộc sống.

Những định hướng này đang trở thành cơ sở quan trọng để Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.

Hoàn thành gần 68% kế hoạch

Song hành với công tác tham mưu hoàn thiện thể chế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang đẩy nhanh tiến độ xây dựng văn bản quy phạm pháp luật năm 2026.

Theo kế hoạch, trong năm 2026, Bộ được giao xây dựng 181 văn bản quy phạm pháp luật. Riêng 6 tháng đầu năm, Bộ phải trình hoặc ban hành 71 văn bản, gồm dự án luật, nghị định, nghị quyết của Chính phủ, quyết định của Thủ tướng Chính phủ và thông tư.

Bộ đang tập trung nguồn lực xây dựng 4 dự án luật lớn, gồm: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường; Luật Đất đai (sửa đổi); Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi); và dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật liên quan đến thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.

Trong đó, nhiều dự án luật đang được khẩn trương hoàn thiện hồ sơ để trình Chính phủ, đồng thời chuẩn bị trình Quốc hội xem xét tại các kỳ họp trong năm 2026. 

Đối với văn bản thuộc thẩm quyền của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, từ đầu năm 2026 đến nay, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã xây dựng, hoàn thiện và trình ban hành 32 văn bản, gồm 24 nghị định, 4 nghị quyết của Chính phủ và 4 quyết định của Thủ tướng Chính phủ. Hiện Bộ đang tiếp tục trình 13 văn bản khác.

Bên cạnh đó, Bộ đã ban hành 26 thông tư nhằm quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành các văn bản quy phạm pháp luật của cấp trên và phục vụ công tác quản lý nhà nước.

Tính đến hết tháng 6/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã hoàn thành 48/71 văn bản thuộc kế hoạch công tác 6 tháng đầu năm, đạt 67,6%. Đồng thời, Bộ cũng đã hoàn thành việc trình ban hành các văn bản quy định chi tiết thi hành các luật, nghị quyết được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XV và Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI.