UBND TP.HCM vừa ban hành kế hoạch phối hợp tuyên truyền, đấu tranh và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến bảo vệ động vật hoang dã, bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Đồng thời, hướng dẫn tăng ni, phật tử thực hành phóng sinh đúng cách, góp phần bảo tồn đa dạng sinh học trên địa bàn thành phố giai đoạn 2026-2028.
Kế hoạch được triển khai từ tháng 6/2026 đến hết tháng 12/2028 trên toàn địa bàn TP.HCM, tập trung vào các khu vực trọng điểm về buôn bán, vận chuyển, nuôi nhốt động vật hoang dã; các tuyến sông, kênh rạch và những địa điểm thường xuyên diễn ra hoạt động phóng sinh.
Mục tiêu của kế hoạch là tăng cường phối hợp giữa các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương và Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam TP.HCM trong bảo vệ động vật hoang dã, nguồn lợi thủy sản và đa dạng sinh học; đồng thời nâng cao nhận thức, trách nhiệm của tăng ni, phật tử và người dân trong bảo vệ môi trường, bảo tồn thiên nhiên và thực hành phóng sinh đúng quy định.
Gà lôi trắng được người dân giao nộp cho lực lượng kiểm lâm TP.HCM chăm sóc và thả về tự nhiên trong năm 2025. Ảnh: Nguyễn Thủy.Thành phố sẽ chủ động phòng ngừa, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi săn bắt, nuôi nhốt, vận chuyển, mua bán trái phép động vật hoang dã; khai thác thủy sản mang tính tận diệt; lợi dụng hoạt động phóng sinh để vi phạm pháp luật. Đồng thời, kiểm soát chặt việc thả các loài ngoại lai xâm hại hoặc không phù hợp với môi trường sinh thái, có nguy cơ ảnh hưởng đến đa dạng sinh học và an ninh trật tự.
Trong giai đoạn 2026-2028, TP.HCM phấn đấu 100% cơ sở Phật giáo trên địa bàn được tuyên truyền, phổ biến nội dung thực hành phóng sinh đúng cách gắn với bảo vệ đa dạng sinh học. Thành phố cũng sẽ tổ chức tối thiểu 2 đợt kiểm tra liên ngành, 4 đợt tuyên truyền tập trung và 1 lớp tập huấn chuyên đề mỗi năm. Toàn bộ tin báo, phản ánh liên quan đến vi phạm pháp luật về động vật hoang dã và nguồn lợi thủy sản phải được tiếp nhận, xác minh và xử lý theo quy định.
Nội dung tuyên truyền tập trung vào các quy định pháp luật về bảo vệ động vật hoang dã, nguồn lợi thủy sản và đa dạng sinh học; tác hại của việc săn bắt, mua bán, tiêu thụ động vật hoang dã; hành vi sử dụng xung điện, hóa chất, vật liệu nổ để khai thác thủy sản. Người dân cũng được hướng dẫn thực hành phóng sinh đúng cách, không thả các loài ngoại lai xâm hại, không xả rác và túi ni lông xuống sông, hồ, kênh rạch.
Thành phố khuyến khích chuyển từ "phóng sinh hình thức" sang các hoạt động bảo tồn thiên nhiên, bảo vệ môi trường và cứu hộ động vật. Các loài ngoại lai xâm hại như rùa tai đỏ, cá lau kính, ốc bươu vàng, tôm hùm đất và những loài thuộc danh mục cấm sẽ không được phép phóng sinh.
Các lực lượng chức năng sẽ tăng cường kiểm tra tại khu vực gần cơ sở tôn giáo, chợ đầu mối, tuyến sông, kênh rạch và các điểm tập kết, mua bán động vật hoang dã trước, trong và sau các dịp lễ lớn. Hoạt động mua bán động vật hoang dã trái phép núp bóng phóng sinh sẽ được rà soát, xử lý nghiêm; đồng thời tăng cường giám sát các hành vi vi phạm trên không gian mạng và các sàn thương mại điện tử.
Theo kế hoạch, Công an TP.HCM giữ vai trò nòng cốt trong điều tra, xử lý các hành vi săn bắt, vận chuyển, buôn bán trái phép động vật hoang dã và các loài thủy sản nguy cấp, quý hiếm; đồng thời xử lý nghiêm tình trạng khai thác thủy sản bằng ngư cụ cấm, chất nổ, chất độc và xung điện. Lực lượng công an cũng sẽ tăng cường tuần tra, xóa bỏ các điểm mua bán chim, cá phóng sinh trái phép tại khu vực chùa chiền và bến sông.
Chi cục Kiểm lâm TP.HCM phụ trách kiểm tra nguồn gốc, cứu hộ động vật hoang dã; Chi cục Thủy sản - Kiểm ngư TP.HCM giám sát hoạt động tái tạo nguồn lợi thủy sản và ngăn chặn khai thác tận diệt; Chi cục Bảo vệ môi trường kiểm soát việc thả các loài ngoại lai xâm hại.
Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam TP.HCM sẽ hướng dẫn tăng ni, phật tử thực hành phóng sinh đúng quy định, đồng thời tuyên truyền không mua chim bị đánh bẫy hoặc thủy sản bị kích điện để phóng sinh, góp phần chấm dứt vòng luẩn quẩn “bắt - thả - bắt”.