Ứng dụng thời tiết Việt được App Store vinh danh

Đưa dữ liệu mưa đến cộng đồng

VRain không ra đời như một startup công nghệ tiêu dùng. Khi bắt đầu phát triển vào năm 2017, mục tiêu của Công ty Cổ phần Tư vấn và Phát triển kỹ thuật tài nguyên nước (WATEC) là xây dựng công cụ phục vụ cơ quan phòng chống thiên tai và ngành khí tượng thủy văn, nơi dữ liệu là cơ sở cho những quyết định liên quan trực tiếp đến an toàn của người dân.

Theo ông Văn Phú Chính, Chủ tịch HĐQT WATEC, nguyên Cục trưởng Cục Phòng, chống thiên tai - "cha đẻ" của thiết bị đo mưa VRain, thách thức lớn khi đó là Việt Nam thiếu dữ liệu lượng mưa siêu cục bộ theo thời gian thực, trong khi nhiều trận mưa lớn chỉ diễn ra trong phạm vi hẹp nhưng mạng lưới quan trắc truyền thống không đủ dày để ghi nhận kịp thời.

Từ nhu cầu này, WATEC bắt đầu xây dựng mạng lưới trạm đo mưa tự động trên cả nước. Khi phát triển trạm đo mưa VRain, ông Văn Phú Chính đã tạo sự khác biệt để khắc phục các nhược điểm của các trạm đo mưa tự động đã lắp đặt ở nước ta trước đó là: Bộ thu thập và truyền dữ liệu (Datalogger) chỉ kết nối quan trắc một yếu tố mưa, từ đó tiết kiệm năng lượng và dùng Pin litium để có thể đảm bảo các trạm đo mưa VRain hoạt động liên tục từ 30-45 ngày khi mất nguồn điện (do bão lũ...).

Các trạm được lắp tại UBND xã, trường học, trạm y tế để tận dụng hạ tầng sẵn có và giảm chi phí đầu tư. Sau nhiều năm mở rộng, mạng lưới đã phát triển thành hơn 3.000 trạm quan trắc phủ khắp cả nước.

Từ công cụ phục vụ chuyên môn, VRain dần trở thành một trong những nền tảng dữ liệu mưa thời gian thực lớn nhất Việt Nam, hỗ trợ công tác điều hành của các cơ quan phòng chống thiên tai và đơn vị quản lý hồ chứa.

Bước ngoặt đến khi đội ngũ phát triển nhận ra nguồn dữ liệu này không nên chỉ phục vụ hệ thống chuyên môn. Khi mạng lưới đủ rộng và dữ liệu đủ chính xác, WATEC quyết định mở miễn phí VRain cho cộng đồng thông qua website và ứng dụng di động.

Không cần tài khoản hay mật khẩu, người dùng có thể theo dõi lượng mưa tại nơi mình sống, biết khu vực nào đang mưa lớn, vượt ngưỡng cảnh báo hoặc có nguy cơ ngập cao.

“Việc mở dữ liệu là lựa chọn chiến lược nhằm đưa công nghệ phục vụ trực tiếp cho xã hội. Tuy nhiên, điều đó cũng kéo theo yêu cầu rất cao về độ chính xác và ổn định của hệ thống, bởi mỗi thông tin hiển thị đều có thể ảnh hưởng đến quyết định thực tế của người dùng.

Vì vậy, cả phần cứng lẫn phần mềm của VRain liên tục được nâng cấp trong nhiều năm. Hiệu quả của hệ thống được kiểm chứng rõ trong đợt lũ lụt miền Trung năm 2025, khi hàng chục nghìn người truy cập đồng thời để theo dõi diễn biến mưa lũ”, ông Chính chia sẻ.

Hiện nền tảng phục vụ khoảng 15.000 người dùng hoạt động hàng tháng, với lưu lượng tăng mạnh trong các đợt thời tiết cực đoan. Theo đội ngũ phát triển, điểm khác biệt của nền tảng nằm ở khả năng đáp ứng nhu cầu rất thực tế của người Việt: không chỉ biết trời có mưa hay không, mà còn biết chính xác nơi mình đứng có đang mưa, có nguy cơ ngập và thời tiết sẽ thay đổi ra sao 30 phút tới. 

Tham vọng xây dựng trợ lý thời tiết AI

Với đội ngũ phát triển VRain, việc được App Store vinh danh không chỉ là cột mốc truyền thông hay tăng trưởng người dùng, mà còn là sự ghi nhận cho gần một thập kỷ âm thầm xây dựng nền tảng dữ liệu phía sau ứng dụng.

Theo ông Văn Phú Chính, VRain xuất phát từ một bài toán rất "địa phương", làm sao đo mưa, cảnh báo ngập tốt hơn cho người Việt, nên khi được Apple chọn để kể câu chuyện, nó mang ý nghĩa vượt ra ngoài một sản phẩm công nghệ, đồng thời cho thấy sản phẩm Việt hoàn toàn có thể đạt tiêu chuẩn toàn cầu.

“Giá trị lớn nhất của việc VRain được giới thiệu trong chuyên mục nổi bật của App Store không nằm ở lượng người dùng tăng thêm, mà ở khả năng mở rộng tiếp cận và củng cố niềm tin với thị trường. Đây cũng là sự ghi nhận rõ ràng về chất lượng sản phẩm, từ trải nghiệm người dùng đến độ hoàn thiện kỹ thuật, tạo động lực để các nhà phát triển Việt tiếp tục đầu tư dài hạn”, ông Chính chia sẻ.

Sau cột mốc này, VRain đang chuẩn bị bước sang giai đoạn phát triển mới với phiên bản 5, dự kiến ra mắt vào tháng 6/2026. Ở phiên bản này, người dùng có thể tương tác với ứng dụng bằng tiếng Việt tự nhiên thay vì phải đọc biểu đồ hay bản đồ mưa.

Người dùng sẽ có thể đặt những câu hỏi như “Chiều nay TP.HCM có mưa không?” hay “Tuần này ở Đà Lạt ngày nào mưa lớn?”, và hệ thống sẽ phân tích dữ liệu thực tế để trả lời theo ngữ cảnh cụ thể.

Để làm được điều đó, VRain đang được phát triển theo hướng trở thành trợ lý thời tiết AI, đóng vai trò cầu nối giữa dữ liệu khí tượng phức tạp và nhu cầu sử dụng hằng ngày của người dân.

Theo ông Chính, thách thức lớn nhất là AI không chỉ cần thông minh mà còn phải chính xác và ổn định. Tiếng Việt có nhiều cách diễn đạt phụ thuộc ngữ cảnh, trong khi dữ liệu thời tiết đòi hỏi độ tin cậy rất cao vì người dùng sẽ dựa vào đó để đưa ra quyết định thực tế.

Trong ba năm tới, mục tiêu của VRain là trở thành trợ lý thời tiết AI đáng tin cậy nhất Việt Nam, trước khi mở rộng ra khu vực dựa trên lợi thế dữ liệu bản địa và khả năng thấu hiểu nhu cầu người dùng địa phương.

Với những người tạo ra VRain, dữ liệu thời tiết chưa bao giờ chỉ là những con số trên màn hình, mà là cách công nghệ hiện diện trong đời sống thường nhật, giúp con người ra quyết định tốt hơn, an toàn hơn và chủ động hơn trước khí hậu ngày càng khó lường.