Trước những biến động ngày càng khó lường của thời tiết, việc quản lý và vận hành hệ thống hồ chứa, đập thủy điện, thủy lợi đang trở thành nhiệm vụ cấp bách nhằm đảm bảo an toàn cho công trình và vùng hạ du.
UBND tỉnh Nghệ An vừa ban hành văn bản giao Ban Chỉ huy Phòng chống thiên tai - Tìm kiếm cứu nạn và Phát triển sự nghiệp nông thôn chủ trì phối hợp với các sở, ngành, địa phương rà soát, lập danh mục các đập, hồ chứa trên địa bàn. Trên cơ sở đó, tỉnh sẽ xây dựng và ban hành quy chế phối hợp vận hành, nhằm kịp thời ứng phó khi xảy ra mưa lũ lớn.
Theo Công văn số 5525/BNNMT-TNN ngày 14/8/2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về Quy trình vận hành và Quy chế phối hợp vận hành giữa các đập, hồ chứa trên sông, suối, thời gian qua, nhiều lưu vực sông ở Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ và miền Trung đã xuất hiện các đợt mưa lũ có cường độ vượt mức lịch sử. Một số hồ chứa thậm chí phải tiếp nhận lượng nước vượt tần suất thiết kế, dẫn tới nguy cơ mất an toàn.
Đáng lo ngại, nhiều hồ có năng lực xả lũ hạn chế, không đáp ứng kịp yêu cầu điều tiết khi lũ lớn xảy ra. Trong bối cảnh đó, Bộ đề nghị các địa phương khẩn trương tính toán, cập nhật lại các thông số thiết kế và kiểm tra lũ dựa trên dữ liệu khí tượng, thủy văn mới nhất. Với những hồ chứa quy mô lớn, nếu cần thiết phải bổ sung hạng mục công trình để đảm bảo khả năng xả lũ an toàn.
Nghệ An chú trọng quản lý tài nguyên nước bền vững. Ảnh: Theo báo Nghệ AnSong song, các quy trình vận hành liên hồ chứa cũng cần được rà soát, điều chỉnh cho phù hợp với thực tế.
Việc lập quy chế phối hợp vận hành giữa các hồ chứa và đập trên cùng lưu vực được xem là giải pháp quan trọng nhằm giúp các đơn vị quản lý chủ động chia sẻ thông tin, phối hợp trong điều tiết, mà còn đảm bảo hài hòa mục tiêu kép: an toàn phòng chống lũ và duy trì nguồn nước cho sản xuất, sinh hoạt, an ninh năng lượng trong mùa cạn. Thực tế, nhiều sự cố lũ lụt nghiêm trọng trong những năm qua cho thấy tác động kép của biến đổi khí hậu và sự quá tải của hạ tầng thủy lợi, thủy điện.
Do đó, việc chủ động rà soát, điều chỉnh vận hành hồ chứa nhằm phòng ngừa rủi ro, là bước đi cần thiết trong quản lý tài nguyên nước bền vững, nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống đập, hồ chứa, qua đó giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra và góp phần người dân vùng hạ du.